เท้าแพลง เอ็นฉีก กระดูกหัก

dailynews140323_001จากกรณีที่ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีและ รมว.กลาโหม ประสบอุบัติเหตุหกล้มเอ็นข้อเท้าฉีกขณะลงจากรถตู้ ต้องใส่เฝือกอ่อนถึงขั้นนั่งรถวีลแชร์ ทำเอาหลายคนสงสัยว่าแค่หกล้มทำให้เกิดอาการรุนแรงขนาดนั้นได้เชียวหรือ

นพ.สมบูรณ์ ทศบวร ผอ.รพ.ประสาทเชียงใหม่ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข อธิบายว่า คนที่ประสบอุบัติเหตุหกล้มอาจจะไม่มีอาการอะไรเลย หรือมีอาการบาดเจ็บเล็กน้อย เอ็นข้อเท้าฉีกขาดบางส่วน หรือฉีกขาดทั้งหมด ไปจนถึงกระดูกข้อเท้าแตกหัก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับน้ำหนักตัว ทิศทาง มุม หรือจังหวะที่หกล้ม

การรักษาจึงขึ้นอยู่กับอาการบาดเจ็บของคนไข้แต่ละคน ซึ่งเป็นหน้าที่ของแพทย์ที่จะตรวจร่างกายและตรวจทางห้องปฏิบัติการโดยเฉพาะการตรวจทางรังสี ว่าบาดเจ็บมากน้อยแค่ไหน กระดูกหักหรือไม่ ถ้ากระดูกไม่หักต้องดูว่าเอ็นข้อเท้าฉีกขาดมากน้อยเพียงใด จากนั้นก็รักษาไปตามพยาธิสภาพที่ตรวจพบ

กรณีได้รับบาดเจ็บที่กระดูกข้อเท้าจะมีวิธีการรักษา 2 แบบ คือ ถ้ากระดูกไม่เคลื่อนก็รักษาด้วยการใส่เฝือก ทั้งนี้ในบางครั้งแม้จะมีการบาดเจ็บรุนแรงแต่ผู้ป่วยไม่ชอบการใส่เฝือก วิธีที่นิยม คือ การผ่าตัดยึดกระดูกให้เข้าที่ผู้ป่วยจะได้ไม่ต้องใส่เฝือก ทำให้การเดินทางไปมาสะดวกมากขึ้น

ถ้าเป็นเอ็นข้อเท้าฉีก ต้องดูพยาธิสภาพว่า ฉีกขาดทั้งหมด หรือฉีกขาดบางส่วนบริเวณด้านใดด้านหนึ่ง การรักษาจึงขึ้นอยู่กับความรุนแรงที่ตรวจพบ ถ้าเอ็นข้อเท้าฉีกขาดไม่หมด การรักษาจะใช้ผ้ายึดรัด หรือใส่เฝือกอ่อนเพื่อให้ข้อเท้าไม่เคลื่อนไหวมาก แต่ถ้าเอ็นข้อเท้าฉีกขาดมาก โดยเฉพาะกรณีที่ประสบอุบัติเหตุรถยนต์รุนแรง เอ็นฉีกขาดทั้งหมดหรือฉีกขาดรอบข้อเท้าก็ต้องทำการผ่าตัด

สำหรับระยะเวลาในการรักษาเอ็นข้อเท้าฉีก ต้องใช้เวลาเพราะกว่าจะยึดติดสภาพเดิมได้ต้องใช้เวลาค่อนข้างนานพอสมควร

ในบางรายแม้อาการเจ็บจะหายไปหมดแล้ว แต่เอ็นข้อเท้าอาจจะไม่กลับมาเชื่อมติดกับสภาพเดิม ก็เหมือนกับเอ็นหัวเข่าขาด สามารถเล่นกีฬาได้ แต่ความจริงเอ็นอาจจะขาดถาวร ดังนั้นถ้าได้รับบาดเจ็บไม่มากอาจจะใช้เวลาพักไม่นาน แต่ถ้าบาดเจ็บมากก็พักนาน บางรายอาการไม่ดีขึ้นถึงขั้นต้องผ่าตัด ดังนั้นการรักษาและระยะเวลาในการรักษาจึงขึ้นอยู่พยาธิสภาพของคนไข้ที่แพทย์ตรวจพบ

ที่เจอบ่อย คือ ข้อเท้าแพลง จะใช้เวลารักษาประมาณ 3-4 สัปดาห์ โดยแพทย์แนะนำให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงการใช้เท้า ให้พักไปเลย หลังจากนั้นจะนัดมาตรวจซ้ำ ถ้าเอ็นข้อเท้าขาดไม่หมดพัก 3-4 สัปดาห์ก็เพียงพอ  แต่ถ้าเอ็นขาดถาวรอาจจะต้องผ่าตัด โดยเฉพาะกรณีที่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ เช่น ข้อเท้าไม่มั่นคง หลวมมาก ซึ่งพบได้แต่น้อย

กรณีข้อเท้าแพลงแล้วเอ็นฉีกขาด มักพบบ่อยในผู้หญิงวัยทำงาน โดยเฉพาะคนที่ใส่ส้นสูง พลิกนิดเดียว ดูเหมือนจะไม่มีอะไร แต่ด้วยน้ำหนักตัว ทิศทาง ทำให้มีอาการบาดเจ็บรุนแรงเท้าบวม มีเลือดออกภายใน

คนที่ข้อเท้าหักส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุหรือคนหนุ่มสาว? นพ. สมบูรณ์ กล่าวว่า กรณีข้อเท้าหักไม่จำเป็นต้องเป็นคนอายุมากเสมอไป สามารถพบได้ทุกกลุ่ม โดยเฉพาะคนหนุ่มสาวพบกระดูกหักมากกว่าคนสูงอายุด้วยซ้ำ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะว่าเอ็นคนหนุ่มสาวแข็งแรง ก็เลยไม่ฉีกขาด แต่กระดูกหักแทน.

นวพรรษ บุญชาญ : รายงาน

ที่มา : เดลินิวส์ 23 มีนาคม 2557

คลิป ทำอย่างไร เมื่อข้อเท้าแพลง -รายการพบหมอศิริราช

จะช่วยเหลือตัวเองในเบื้องต้นอย่างไรเมื่อข้อเท้าแพลง โดย อ.นพ.มนต์ชัย เรืองชัยนิคม ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิคส์และกายภาพบำบัด คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ม. มหิดล

นวดสัมผัสปรับ จัด กระดูก แบบไทย

นวดสัมผัสปรับ จัด กระดูก แบบไทย  

ในระหว่างวันที่ 6-7 ก.ค.ที่ผ่านมามีการประชุมวิชาการไทย- เซี่ยงไฮ้ (ประเทศไทย) ครั้งที่ 5 และการประชุมวิชาการการแพทย์แผนจีน ครั้งที่ 2 เรื่องการแพทย์ไทย-จีน บังเอิญมีโอกาสพูดคุยกับ อ.ประสพสุข อิงคะวะระ ผู้เชี่ยวชาญแพทย์ทางเลือก  ซึ่งมาร่วมงานดังกล่าวเกี่ยวกับการนวดสัมผัสปรับสมดุลโครงสร้างร่างกายแบบสืบสานภูมิปัญญาไทย หรือ “ปรับ จัด กระดูก แบบไทย” จึงนำมาถ่ายทอดให้ทุกท่านได้รับทราบกัน

อ.ประสพสุข บอกว่า การนวดสัมผัสปรับ จัด กระดูก แบบไทย เป็นศาสตร์และศิลป์ที่สืบทอดกันมานาน ศาสตร์นี้ ไม่ใช่การรักษาให้หายจากอาการที่เป็นอยู่ แต่เป็นการปรับสมดุลร่างกายให้อยู่ในสภาพปกติ หลังจากนั้นอวัยวะต่างๆ จะรักษาตัวเองตามธรรมชาติ  ซึ่งภูมิปัญญาไทยจะมีหลัก 3 อย่าง คือ “ตาดู หูฟัง มือสัมผัส”

เมื่อมีคนเดินเข้ามารับบริการจะเริ่มตรวจด้วยสายตาก่อน  ตั้งแต่ปลายเท้ายันศีรษะ ดูการไหว้ทักทาย การเดิน ปลายเท้าแบะหรือไม่ แบะซ้ายหรือขวา หัวเข่าโก่งหรือไม่ ตัวบิดหรือไม่ ตะโพกโย้ซ้ายหรือโย้ขวา สูงหรือต่ำ ดูบริเวณหลังไปจนถึงสะบัก สูงต่ำเท่ากันหรือไม่ คอคดเอียงซ้ายเอียงขวาหรือไม่  เมื่อดูโครงสร้างเรียบร้อยแล้วจากนั้นจะตรวจวัดความดันโลหิตด้วยการสัมผัสหน้ามือ ถ้ามือมีลักษณะเย็นชื้นแสดงว่าความดันโลหิตต่ำก่อนการนวดจะต้องให้ดื่มน้ำอุ่นก่อน ถ้าความดันโลหิตสูงมือจะร้อน ส่วนคนเป็นความดันโลหิตสูงแล้วกินยาคุมความดันเอาไว้มือจะเย็นแห้ง แต่ถ้าความดันโลหิตปกติมือจะอุ่นแห้ง

ก่อนเข้าสู่กระบวนการ ปรับ จัด กระดูก จะมีการนวดคลายกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นก่อน เพราะกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นจะเป็นตัวยึดกระดูก ถ้าไม่คลาย แล้วมันเกร็ง รัด อยู่ การไปปรับ จัด กระดูก อาจทำให้เกิดอันตรายตามมาได้จากนั้นก็เข้าสู่กระบวนการปรับ จัด กระดูก บริเวณที่ปวด หรือผิดปกติ  โดยโครงกระดูกทั่วไปของร่างกายมีทั้งหมด 206 ท่อน  ภายหลังการนวดสัมผัส ปรับ จัด กระดูก ขา แขน หลัง คอ บ่า ศีรษะ แล้ว จะต้องให้ผู้มารับบริการเดินให้ดูอีกครั้ง ส่วนไหนยังไม่สมดุลก็มาปรับ จัด ให้สมดุล

การนวดสัมผัสปรับ จัด กระดูก จะช่วยบรรเทาอาการปวดที่เกี่ยวกับกระดูกเคลื่อนทั้งหมด 206 ท่อน หลักการ คือ ทำให้ร่างกายไม่เกิดการบีบ เบียด กด ทับ โดยใช้นิ้ว มือ เท้า เข่า ศอก ร่างกายก็จะไม่ปวด โดยอาการเบื้องต้นที่เปิดสอนให้ลูกศิษย์เรียนรู้ คือ เจ็บหน้าแข้งร้อนหลังเท้า ข้อเท้าแพลง เจ็บตาตุ่มส้นเท้าด้านนอก ปวดหัวเข่า ขาไม่มีแรง แขนไม่มีแรง เจ็บขาด้านหลังร้าวขึ้นตะโพก  เจ็บน่องมัดนอก-มัดใน อาการเจ็บส้นเท้าหรือรอยช้ำ งอขาไม่ได้ พับขาไม่ได้ เจ็บหน้าเท้า เจ็บขาด้านใน ตะคริวน่องมัดใน เอี้ยวตัวไม่ได้ เสียดเสียวซี่โครงหายใจไม่ออก ยกแขนไม่ขึ้น ปวดศีรษะไมเกรน ก้มเงยไม่ได้ เส้นเลือดหัวใจตีบโตหายใจไม่เข้า เจ็บขาชามือ เจ็บแขนท่อนบน-ด้านหน้า-หลัง-กลาง เจ็บคอ-ไอ  เจ็บแขนด้านในชาลงนิ้วมือ เจ็บสันมือเจ็บไปถึงนิ้วก้อยด้านนอก และอัมพฤกษ์ใบหน้า

สำหรับอาการปวดที่เป็นกันเยอะ คือ ปวดหลัง ปวดบ่า ปวดเข่า โดยเฉพาะอาการปวดหลัง มีทั้งที่เกิดจากกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น หมอนรองกระดูกอักเสบ กระดูกทับเส้นประสาทหรือกระดูกผิดรูป ข้อตะโพกเคลื่อน โดยต้นเหตุของอาการปวดเกิดจากอิริยาบถการลุกนั่งลุกนอนไม่เหมาะสม เช่น ลุกนั่งจากเก้าอี้ปลายเท้าไม่ตรง ปลายเท้าแบะ ทำให้ปวดเข่าด้านใน ถ้าปวดข้อเท้าจะปวดใต้ตาตุ่มด้านนอกลามมาถึงข้อตะโพก เพราะกระดูก 30 ท่อนส่วนนี้จะสัมพันธ์กัน ลองขยับปลายเท้าดูจะมาถึงข้อตะโพก

ภายหลังการนวดสัมผัสปรับ จัด กระดูกแล้ว สิ่งสำคัญ คือ จะต้องปรับอิริยาบถ พฤติกรรมต่างๆ ที่ทำให้เกิดอาการปวดด้วย โดยเวลาลุกนั่งลุกนอนจะต้องไม่ตะแคง เพราะถ้าตะแคง ด้านใดด้านหนึ่งด้านที่อยู่ข้างล่างกล้ามเนื้อส่วนนั้นจะนูน ด้านไหนอยู่ด้านบนจะเล็ก ร่างกายจะไม่เท่ากัน ทั้งนี้ในการนวดสัมผัสปรับ จัด กระดูก บางคนอาจนวดสัมผัสปรับ จัด กระดูก แค่ครั้งเดียว แต่บางคนอาจนวดประมาณ 3-5 ครั้ง

ท้ายนี้แนะนำว่าท่านั่งที่ดี คือ นั่งขัดสมาธิท่าเทพบุตร ท่าเทพธิดา ไม่ควรนั่งพับเพียบ เพราะการนั่งพับเพียบจะทำให้ข้อตะโพกมีปัญหา ถ้านั่งบนเก้าอี้ปลายเท้าต้องตรงก่อนลุก สำหรับพนักงานออฟฟิศที่อยู่หน้าคอมพิวเตอร์นาน ๆ ควรจะมีการลุกจากเก้าอี้เพื่อปรับเปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ ส่วนการนอนนั้น ก่อนจะลุกต้องหันให้ตัวตรงก่อน ถ้านอนหงายควรลุกแบบกุ้งดีดหรือตุ๊กตาล้มลุก ไม่ควรลุกท่าตะแคง.

ข้อมูลจาก : เดลินิวส์ วันจันทร์ที่ 11 กรกฎาคม 2554

 

Related Link:

ทำอย่างไร! เมื่อข้อเท้าแพลง โดย อ.นพ.มนต์ชัย เรืองชัยนิคม

ทำอย่างไร! เมื่อข้อเท้าแพลง

 

 อ.นพ.มนต์ชัย  เรืองชัยนิคม

ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิคส์และกายภาพบำบัด
Faculty of Medicine Siriraj Hospital

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

 

          อุบัติเหตุมักเกิดโดยไม่คาดคิดอย่างเช่น ข้อเท้าแพลง จะทำอย่างไรดี!  ไม่ต้องตกใจครับ เรามีวิธีช่วยเหลือตัวเองเบื้องต้นมาฝากกัน

ข้อเท้าแพลง คือ การที่เส้นเอ็นข้อเท้าด้านนอกมีการเคล็ดหรือฉีกขาดจากการหมุน หรือบิดของข้อเท้า  มักเกิดจากอุบัติเหตุที่ทำให้ข้อเท้าเคลื่อนไหวผิดท่าทาง เช่น เดินพลาดตกหลุม เดินบนพื้นที่ขรุขระ  เหยียบก้อนหิน หรือหกล้ม อาการโดยทั่วไปที่พบ ข้อเท้าจะปวด บวม และเคลื่อนไหวไม่ถนัด  ซึ่งความรุนแรงนั้นมีอยู่ 3 ระดับ คือ

 ระดับ 1 ข้อเท้ามีอาการปวดเล็กน้อยเวลากด หรือขณะเคลื่อนไหวข้อ  แต่ไม่มีอาการบวม สามารถเดินลงน้ำหนักได้ตามปกติ  ข้อเท้าแพลงแบบนี้จะค่อย ๆ  ดีขึ้นและหายได้เองภายใน 2 สัปดาห์

ส่วนระดับ 2  ข้อเท้าจะมีอาการบวมและฟกช้ำร่วมด้วย เนื่องจากเส้นเลือดเล็กๆมีการฉีกขาด ทำให้เลือดออกใต้ผิวหนัง เวลาที่ลงน้ำหนักจะรู้สึกปวดมาก อาการแบบนี้หายได้ภายใน   4-6 สัปดาห์

            และระดับ 3 เส้นเอ็นยึดข้อเท้ามีฉีกขาดออกจากกัน  ข้อจะบวมและฟกช้ำมาก ไม่สามารถเคลื่อนไหวข้อหรือลงน้ำหนักได้ ระดับความรุนแรงนี้  ต้องใช้เวลาในการรักษานานประมาณ 8-12 สัปดาห์ จึงจะหาย

สำหรับแนวทางการรักษาเบื้องต้น ในช่วง 24 – 48 ชั่วโมงแรกควรใช้ความเย็นประคบบริเวณที่บาดเจ็บ  เนื่องจากความเย็นจะช่วยให้เส้นเลือดหดตัว  ลดความเจ็บปวดและลดอาการบวมได้  ที่สำคัญ ห้ามใช้ยาหม่องหรือครีมต่าง ๆ นวด เพราะจะทำให้เส้นเลือดขยายตัว มีเลือดออกมาก และข้อเท้าจะบวมขึ้นอีก นอกจากนี้พยายามเคลื่อนไหวข้อเท้าให้น้อยที่สุด ควรยกเท้าไว้ในระดับที่สูงขณะนั่งหรือนอนจะช่วยให้อาการบวมลดลง ไม่ควรยืนหรือนั่งห้อยขานานๆ เพราะจะทำให้ข้อเท้าบวมและปวดมากขึ้น  อาจใช้ผ้ายืดพันหรือใช้ไม้เท้าช่วยพยุงขณะเดิน

 ถ้ามีอาการบวมมากหรือยังไม่ดีขึ้นหลังดูแลในเบื้องต้นแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาเดินลงน้ำหนักแล้วปวดข้อเท้ามาก  อาจเกิดจากมีกระดูกข้อเท้าแตกหักร่วมด้วย ควรต้องมาพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัยและรักษานะครับ

ข้อเท้าแพลงระดับ 3 ข้อเท้าบวมและฟกช้ำมาก

  

ประคบเย็นที่ข้อเท้าเพื่อลดอาการบวม

  

ใช้ผ้ายืดพันข้อเท้าเพื่อจำกัดการเคลื่อนไหวของข้อเท้า

ข้อมูลจาก: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลับมหิดล

http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=904