รู้ความเสี่ยง “ตายขณะหลับ” แก้ก่อนพรุ่งนี้ไม่ตื่น

การนอนโดยใส่เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวก

การนอนโดยใส่เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวก

คนเราจะมีสุขภาพดี อายุยืนยาว นอกจากจะต้องใส่เรื่องอาหารการกิน และการออกกำลังกายแล้ว อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญก็คือ ‘การนอนหลับ’ แม้หลายคนจะรู้สึกว่า การนอนหลับเป็นเรื่องที่ทำได้ง่ายกว่าการเลือกอาหารดีๆ และการจัดสรรเวลาไปออกกำลังกาย แต่จะมั่นใจได้อย่างไรว่า การนอนหลับของคุณไร้ปัญหา?!

หากดูผลการวิจัยจากฟิลิปส์จะพบว่า คนทั่วโลกมีปัญหาการนอน โดยเป็นโรคหยุดหายใจขณะหลับ หรือโรคนอนหยุดหายใจแบบอุดกั้น ร้อยละ 2-4 ซึ่งสอดคล้องกับผลการวิจัยของศาสตราจารย์ดักลาส แม็คอีวอย ผู้อำนวยการสถาบันด้านสุขภาพการนอน ประเทศออสเตรเลีย

ศ.แม็คอีวอย เล่าว่า โรคหยุดหายใจขณะหลับ พบได้บ่อยในประชากรทั่วโลก พอๆ กับโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโรคนี้เฉพาะเวลานอน ทางเดินหายใจจะตีบแคบ ส่งผลให้ออกซิเจนเข้าสู่ร่างกายได้น้อยกว่าที่ควร เป็นผลเสียต่อหัวใจ ทำให้ต้องทำงานหนักขึ้น โดยหัวใจจะเต้นเร็วขึ้น ความดันโลหิตจะสูงขึ้น ซึ่งไม่ดีต่อหลอดเลือดและหัวใจ มีโอกาสเสียชีวิตได้ในขณะหลับ หรือถ้าปล่อยไว้ไม่รักษา ในอนาคตมักป่วยเป็นโรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤษ์ อัมพาต

อย่างไรก็ตาม ศ.แม็คอีวอย ยังระบุถึงปัจจัยที่ช่วยบ่งชี้ว่า ใครกำลังประสบปัญหาหยุดหายใจขณะหลับ นั่นคือ การนอนกรน โดยผลวิจัยช่วงปี ค.ศ.1990-1999 พบว่า ผู้ชายร้อยละ 10 ที่นอนกรนมักหยุดหายใจขณะหลับ ขณะที่ผู้ใหญ่พบได้ร้อยละ 5 ดังนั้น การนอนกรน อย่าคิดแค่เป็นเรื่องน่ารำคาญ เพราะสิ่งนี้อาจจำมาซึ่งปัญหาสุขภาพและโอกาสเสียชีวิตโดยไม่รู้ตัว นอกจากนี้ คนทั่วโลกมีแนวโน้มประสบปัญหาหยุดหายใจขณะหลับเพิ่มมากขึ้น โดยสัมพันธ์กับการที่ปัจจุบันคนมีน้ำหนักตัวเกินกันเยอะขึ้น

ศ.แม็คอีวอย และพญ.วิสาข์สิริ

ศ.แม็คอีวอย และพญ.วิสาข์สิริ

ไม่ใช่จะแค่งานวิจัยจากต่างประเทศเท่านั้น ในบ้านเรา แพทย์หญิงวิสาข์สิริ ตันตระกูล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบหายใจ ศูนย์โรคการนอนหลับ โรงพยาบาลรามาธิบดี ก็เป็นผู้หนึ่งที่ทำการวิจัยปัญหาหยุดหายใจขณะหลับของคนไทยมาเป็นเวลานาน พญ.วิสาข์สิริ เล่าเสริมจากประสบการณ์การทำวิจัยของตนเอง พบว่า ไม่ใช่แค่คนอ้วนนอนกรนเท่านั้นที่น่าห่วง ทว่าคนผอมแต่นอนกรนก็ต้องห่วงเช่นกัน เนื่องจากผลวิจัยที่เคยทำ ได้ติดตามคนผอมนอนกรนต่อเนื่อง 5 ปี ก็ยังพบว่า กลุ่มดังกล่าวมีโอกาสป่วยเบาหวานมากกว่าคนผอมแต่ไม่กรน

เมื่อสภาพอ้วน ผอม หรือกรน ไม่กรน อาจไม่ใช่เครื่องชี้ขาดว่าใครเสี่ยงหยุดหายใจขณะหลับ พญ.วิสาข์สิริ จึงเผยอาการที่ผู้ป่วยหรือคนรอบข้างสามารถสังเกตได้ เช่น ปวดปัสสาวะกลางดึกบ่อย กระสับกระส่ายเวลานอน คอแห้งหลังจากตื่นนอน ปวดหัวตอนเช้า มีปัญหาด้านความจำและการใช้ความคิด มักรู้สึกง่วงเพลียตอนกลางวันทั้งๆ คืนก่อนไม่ได้อดนอนหรือนอนน้อย ไม่มีสมาธิ ซึมเศร้า และความดันโลหิตสูง โดยไม่จะเป็นต้องมีอาการครบทุกข้อที่กล่าวมา ดังนั้น ถ้านอนกรน บวกกับมีปัญหาตามที่ยกตัวอย่างไว้ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์

การหยุดหายใจขณะหลับ มักพบในคนวัยทำงาน ผู้หญิงวัยหวดประจำเดือน และผู้ใหญ่ช่วงวัย 40-60 ปี แต่เด็กเล็กก็มีโอกาสเสี่ยงโรคนี้ได้ โดย ศ.พญ.อรุณวรรณ พฤทธิพันธุ์ หัวหน้าหน่วยโรคระบบหายใจเด็ก หัวหน้าศูนย์โรคการนอนหลับ โรงพยาบาลรามาธิบดี อธิบายว่า ในเด็กเรามักพบที่วัย 2-6 ปี พบมากในเด็กที่ป่วยต่อมทอนซิลอักเสบ อาการบ่งชี้นอกเหนือจากการนอนกรน จะมีทั้งเด็กคนนั้นจะซุกซนเกินไป สมาธิสั้นมีปัญหาการเรียน มักปัสสาวะราด ในรายที่เป็นมากจะส่งผลให้เด็กสมองไม่ดี และหัวใจโต

สำหรับผู้ที่สงสัยว่า ตนเองหรือคนนอนข้างๆ หยุดหายใจขณะหลับ แนะใช้เวลาเล็กน้อยเข้าไปทำแบบทดสอบหาความเสี่ยงฟรีที่เว็บไซต์ซึ่งฟิลิปส์จัดทำขึ้น อย่าง www.areyousnoring.com เมื่อทราบผลแล้วสามารถนำไปปรึกษาแพทย์ หากแพทย์สอบถามประวัติเพิ่มเติมและประเมินว่า คุณเข้าข่ายป่วยโรคหยุดหายใจขณะหลับ ด่านต่อไปคือ การตรวจปัญหาการนอน เพื่อใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ตรวจสอบและบันทึกผล

สำหรับระยะเวลาการหยุดหายใจขณะหลับ มักเกิดขึ้นในแต่ละครั้ง ตั้งแต่ 10 วินาทีขึ้นไป ภายในหนึ่งชั่วโมงมักหยุดหายใจขณะหลับมากกว่า 5 ครั้ง บางรายที่รุนแรงอาจตรวจพบการหยุดหายใจมากกว่า 100 ครั้งในหนึ่งชั่วโมง

หนทางการรักษา มีหลายวิธี ตั้งแต่การจัดท่านอนที่เหมาะสม โดยให้ผู้ป่วยนอนตะแคง นอนคว่ำ เพื่อลดโอกาสที่ลิ้นจะพับขวางทางเดินหายใจ ส่วนการใช้อุปกรณ์เข้าช่ายจะมีทั้งการใช้เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวก หรือซีแพ็พ (CPAP) ซึ่งต้องให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญปรับตั้งค่าที่เหมาะสมเฉพาะผู้ป่วย เพื่อใช้สวมขณะหลับ แม้ไม่ได้มีปัญหาหยุดหายใจขณะหลับ แค่นอนกรนก็ช่วยแก้ไขได้

นอกจากนี้ยังมีวิธีใส่ฟันยางทางทันตกรรม โดยใช้ใส่ขณะหลับ เพื่อเปิดทางเดินหายใจส่วนต้นให้กว้างขึ้น หรืออาจเป็นวิธีผ่าตัด เช่น การผ่าตัดต่อมทอนซิลและอะดินอยในเด็ก การผ่าตัดจมูก การผ่าตัดระดับลิ้นไก่ การผ่าตัดระดับโคนลิ้น และการผ่าตัดเลื่อนขากรรไกร นอกเหนือจากนี้ก็จะมีการเจาะคอในบริเวณหลอดลม

ข้อควรปฏิบัติสำหรับผู้ที่มีปัญหาหยุดหายใจขณะหลับ 

เลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน 4 ชั่วโมง ไม่ใช้ยานอนหลับ เลี่ยงการนอนหงาย คนที่อ้วนควรลดน้ำหนักให้อยู่ในระดับเหมาะสม กรณีที่รู้สึกง่วงขณะขับรถ ควรแวะพักหรือเปลี่ยนให้คนอื่นขับแทน

อ่านมาถึงย่อหน้าสุดท้าย คุณผู้อ่านคิดว่า ตนเองหรือคนใกล้ตัวกำลังเป็นโรคหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่?.

ทีมเดลินิวส์ออนไลน์

ที่มา: เดลินิวส์ 25 มีนาคม 2556

.

Related Article :

.