ร้อนนี้ ‘กิน-ดื่ม’ ให้ปลอดภัย

อุณหภูมิที่สูงขึ้นทำให้เชื้อโรคเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เรื่องของอาหารการกินจึงต้องใส่ใจเป็นพิเศษ เพื่อหลีกหนีโรคทางเดินอาหาร

อาจารย์สง่า ดามาพงษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการและที่ปรึกษาสำนักโภชนาการกรมอนามัย แนะนำว่า เมนูอาหารในช่วงอากาศร้อนควรประกอบด้วยผักที่ให้น้ำเยอะ เช่น ฟักเขียว แครอท หัวไช้เท้า ผักกาด แตงกวา โดยเฉพาะผักพื้นบ้านตามฤดูกาล เช่น ขี้เหล็ก ผักกูด ผักหวาน ถือเป็นภูมิปัญหาพื้นบ้าน มีคุณสมบัติดับร้อน โดยสามารถนำไปทำอาหารได้ทุกประเภท ทั้งต้ม ผัด

อาหารทุกประเภทควรทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ หรือทำให้ร้อนก่อนรับประทาน ล้างมือทุกครั้งก่อนทานอาหาร และใช้ช้อนกลางเพื่อป้องกันโรคทางเดินอาหารที่มักเกิดในช่วงนี้

ส่วนอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง ควรลดอาหารรสจัด เผ็ดร้อน เปรี้ยวจัด หวานจัด โดยเฉพาะอาหารรสเผ็ด รสหวานรวมถึงอาหารที่ให้ไขมันและพลังงานสูง เพราะจะทำให้ร่างกายเกิดความร้อน เมื่อร่างกายยิ่งมีความร้อนก็จะยิ่งกระหายน้ำ นำไปสู่ภาวะขาดน้ำ ฉะนั้น เมนูที่ควรระวังหรือหลีกเลี่ยงในช่วงหน้าร้อน เช่น ส้มตำ น้ำตก ยำ ลาบ แกงกะทิ อาหารทะเล ขนมจีน และอาหารค้างคืนทุกประเภท เพราะเสี่ยงต่อการบูดเสียได้ง่าย

ขณะที่ภาวะอากาศร้อนทำให้เกิดภาวะขาดน้ำได้ง่าย วิธีสังเกตว่า ร่างกายขาดน้ำ คือ รู้สึกกระหายต้องการน้ำในทันที ริมฝีปากแห้ง น้ำลายเหนียว ปัสสาวะมีสีเหลืองเข้ม ปัสสาวะน้อย มีร้อนในแผลที่ปาก ปวดหัว เกิดตะคริวตามร่างกาย การดื่มน้ำที่ดีที่สุด คือ ดื่มน้ำเปล่า โดยดื่มมากกว่าปกติที่วันละ 8 แก้ว เป็น 8-12 แก้ว อาจแตกต่างไปตามเพศ วัย และการใช้แรงงาน

วิธีการดื่มน้ำที่ดีที่สุด ค่อยๆ จิบให้น้ำสัมผัสริมฝีปากก่อน เพื่อให้สมองสั่งการให้เกิดความสดชื่น โดยไม่ดื่มน้ำเย็นจัด ร้อนจัด เพราะอุณหภูมิที่แตกต่างกับร่างกายมาก จะทำให้กระเพาะเกิดการเกร็งหดตัว น้ำดูดซึมเข้าร่างกายได้น้อยและถูกขับออกมาเป็นปัสสาวะ ไม่ควรดื่มอย่างรวดเร็ว ครั้งละมากๆ เพราะเสี่ยงทำให้เกิดการเป็นตะคริวหรือช็อกได้

หากรู้สึกกระหายน้ำมาก ควรดื่มน้ำที่มีรสเปรี้ยว หรือผลไม้ที่รสเปรี้ยว เช่น น้ำมะนาว น้ำส้ม หรือบีบน้ำมะนาวครึ่งซีกลงในน้ำเปล่าจะช่วยดับกระหายได้ หรือ น้ำสมุนไพร ต้องเลือกที่มีกลิ่นสมุนไพรนำหน้ารสหวาน

ที่สำคัญคือ หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ น้ำรสหวาน คาเฟอีน ซึ่งนำไปสู่การขาดน้ำได้ โดยเมื่อดื่มแอลกอฮอล์ ร่างกายจะอุณหภูมิสูงขึ้น คาเฟอีนจะทำให้ขับปัสสาวะ ส่วนน้ำตาลจะทำให้เลือดมีความเข้มข้นขึ้น ทำให้ต้องการน้ำเพื่อไปเจือจางความข้นของโลหิต ซึ่งทั้งหมดทำให้ร่างกายขาดน้ำได้

นอกจากอาหารการกินที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษแล้ว สุขภาพดวงตาก็ต้องดูแลเป็นพิเศษเช่นกัน นพ.ฐาปนวงศ์ ตั้งอุไรวรรณ จักษุแพทย์ประจำโรงพยาบาลพระนั่งเกล้า กล่าวว่า อากาศที่ร้อนและแห้งจะทำให้ตามีอาการแห้ง เคืองตา แสบตาและปวดตาได้ง่าย โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ เด็ก ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ ผู้ที่มีโรคเยื่อบุตาขาวอักเสบจากภูมิแพ้ และผู้ที่ใช้คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน จะส่งผลให้มีอาการตาแห้งและอักเสบมากขึ้น

อากาศร้อนยังทำให้ร่างกายหลั่งเหงื่อออกมากกว่าปกติ ถ้าเหงื่อไหลบนใบหน้าหรือไหลเข้าตา คนส่วนใหญ่จะเผลอใช้มือเช็ดเหงื่อ จึงเป็นสิ่งที่ต้องระวัง หากมือไม่สะอาดอาจทำให้เกิดการอักเสบที่ตาได้ง่าย เช่น หนังตาอักเสบ โรคตากุ้งยิง เป็นต้น

วิธีการป้องกันไม่ให้เกิดอาการดังกล่าว จะต้องให้ดวงตาชุ่มชื้น มีน้ำในดวงตาตลอดเวลา ด้วยการดื่มน้ำมากๆ จากปกติที่ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ 7-8 แก้ว ในช่วงหน้าร้อนควรเพิ่มเป็น 8-10 แก้วหรือประมาณ 3 ลิตรหากไม่ได้มีปัญหาเกี่ยวกับโรคไต เมื่อร่างกายมีน้ำเพียงพอตลอดเวลา ดวงตาก็จะชุ่มชื้น

“ก่อนออกแดดควรดื่มน้ำ 1-2 แก้ว สวมแว่นกันแดดที่สามารถป้องกันแสงยูวี สวมหมวกแก๊ปหรือกางร่มเมื่อต้องออกกลางแดด วิธีการเหล่านี้จะช่วยป้องกันแสงแดดและลดการสูญเสียน้ำจากดวงตาได้” จักษุแพทย์กล่าว

ที่มา: กรุงเทพธุรกิจ 9 พฤษภาคม 2555

.

Related link:

.

แพทย์แนะกินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ ป้องกันโรคหน้าร้อน

เคล็ดลับสุขภาพดี : พิถีพิถันเลือกซื้ออาหารหน้าร้อน ช่วยป้องกันเชื้อโรค

.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s