รู้จักยีนเสี่ยงมะเร็งเต้านม “แองเจลีนา โจลี”

dailynews130518_002เป็นข่าวใหญ่ที่อยู่ในความสนใจของคนทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย เมื่อดาราดังอย่าง “แองเจลีนา โจลี” ตัดสินใจผ่าตัดเต้านมออกทั้ง 2 ข้าง เนื่องจากคณะแพทย์ตรวจพบยีนผิดปกติที่ชื่อว่า “บีอาร์ซีเอ 1” (BRCA1) ในร่างกายเธอ ซึ่งเป็นยีนเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ โดยคณะแพทย์ประเมินว่า เธอมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคมะเร็งเต้านมถึง 87% และมะเร็งรังไข่ 50% แต่หลังผ่าตัดแล้ว ความเสี่ยงดังกล่าวลดลงมาเหลือเพียงร้อยละ 5 เท่านั้น

เกี่ยวกับเรื่องนี้ ผศ.พญ.เยาวนุช คงด่าน หน่วยศัลยศาสตร์เต้านมและต่อมไร้ท่อ ภาควิชาศัลยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี อธิบายว่า  “บีอาร์ซีเอ 1” เป็นยีนที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ถ้ามีการถ่ายทอดจากแม่สู่ลูก อาจทำให้คนที่มียีนดังกล่าวเกิดมะเร็งได้ สมมุติว่ามีคนไข้ 100 คน มียีนบีอาร์ซีเอ 1 โอกาสที่จะเป็นมะเร็งเต้านมมีถึง 80-90 คน และโอกาสที่จะเป็นมะเร็งรังไข่ 50-60 คน ถ้าทิ้งไว้ต้องเป็นมะเร็งแน่ ๆ เพราะฉะนั้นคนที่มียีนบีอาร์ซีเอ 1 ต้องมาคิดต่อเหมือนแองเจลีนา โจลี ว่าจะทำอย่างไรไม่ให้เป็นมะเร็ง ก็เลยต้องทำการผ่าตัด

ในคนไข้มะเร็งเต้านม 100 คน ประมาณ 5-10 คนเท่านั้นที่มียีนผิดปกติตัวนี้  อย่างไรก็ตามโดยส่วนใหญ่ของคนไข้มะเร็งเต้านมกว่า 90% ก็ไม่ได้แปลว่าเกิดจากยีนผิดปกติตัวนี้ แต่คนที่ยีนผิดปกติจำนวน  80-90%เป็นมะเร็งแน่

การตัดเต้านมออกทั้งเต้าไม่ได้หมายความว่าป้องกันมะเร็งเต้านมได้ 100% เพราะตัดยังไงมันก็ไม่หมดหรอก อาจมีหลงเหลือเซลล์อยู่บ้าง ก็อาจป้องกันได้ประมาณ 90%  สำหรับมะเร็งเต้านม แต่จะป้องกันมะเร็งรังไข่ไม่ได้ เพราะรังไข่ยังอยู่ ดังนั้นก็ต้องตัดรังไข่ด้วย  บางคนจึงต้องตัดทั้งเต้านมและรังไข่ออกไป

ถามว่ามีทางเลือกอื่นหรือไม่ เช่น บางคนเลือกตัดรังไข่อย่างเดียว โดยที่ไม่ตัดเต้านม คือ ถ้าตัดรังไข่อย่างเดียวก็อาจจะป้องกันมะเร็งรังไข่  และจะป้องกันมะเร็งเต้านมได้เกือบครึ่งหนึ่ง เพราะว่ามะเร็งเต้านมมี 2 ชนิด คือ ชนิดที่มีตัวรับฮอร์โมนกับชนิดที่ไม่มีตัวรับฮอร์โมน  คือ รังไข่ผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนไปกระตุ้นมะเร็งเต้านมชนิดที่มีฮอร์โมนเป็นบวก เพราะฉะนั้นการตัดรังไข่จะป้องกันมะเร็งเต้านมด้วยประมาณ 40%  แต่ถ้ามะเร็งเต้านมชนิดที่ฮอร์โมนเป็นลบการตัดรังไข่ก็ไม่ได้ช่วยอะไร

ไม่ผ่าตัดได้หรือไม่ กินยาได้หรือไม่ คำตอบ คือ มียารักษามะเร็งตัวหนึ่ง ถ้ากินยาตัวนี้จะไปลดความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งเต้านมลง 40% แต่ไม่ลดความเสี่ยงมะเร็งรังไข่ ดังนั้นอาจไม่ค่อยนิยม  ซึ่งคนไข้บางคนอาจจะไม่ทำอะไรเลย อย่างไรก็ตามวิธีการที่ดีที่สุดในการลดความเสี่ยงมะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ คือ ตัดเต้านมและรังไข่ออก

ในบ้านเราเจอคนไข้ที่มียีนดังกล่าวน้อยกว่าต่างประเทศ โดยยีนดังกล่าวมี  2 ตัว คือ บีอาร์ซีเอ 1 และบีอาร์ซีเอ 2 แต่เปอร์เซ็นต์การเกิดมะเร็งแตกต่างกันนิดหน่อย โดยยีนทั้ง 2 ตัวโอกาสเกิดมะเร็งเต้านมเหมือนกัน แต่ความเสี่ยงมะเร็งรังไข่ยีนบีอาร์ซีเอ 1จะมากกว่ายีนบีอาร์ซีเอ 2

ถามว่าใครควรจะไปตรวจบ้าง ไม่ใช่ว่าทุกคนอ่านข่าวแองเจลีนา โจลี แล้วไปตรวจยีนกันหมด คนที่มีความเสี่ยง คือ มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป โดยเฉพาะเป็นตอนอายุน้อยกว่า 35 ปีต้องระวัง แต่ถ้าไม่มีลักษณะแบบนี้ก็ไม่มีความจำเป็นต้องไปตรวจ ปัจจุบันในบ้านเรามีการตรวจหายีนดังกล่าวไม่เยอะ วิธีการตรวจคือเก็บตัวอย่างเลือดส่งตรวจ แต่ก่อนตรวจต้องให้คำปรึกษาคนไข้ก่อน ถ้าคนไข้ไม่คิดที่จะตัดเต้านมหรือรังไข่ก็ไม่ต้องไปตรวจให้ไม่สบายใจ

ด้าน นพ.ธีรวุฒิ คูหะเปรมะ ผอ.สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข  กล่าวว่า มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากในหญิงไทยเป็นอันดับ 1 ในปีหนึ่งมีคนไข้รายใหม่ประมาณ 13,000 ราย การตรวจยีนบีอาร์ซีเอ 1 หรือ บีอาร์ซีเอ 2 นั้นเป็นการตรวจพิเศษ บ้านเราไม่ได้ตรวจกันมากนัก จึงไม่มีสถิติว่ามากน้อยแค่ไหน

กลุ่มเสี่ยงที่อาจจะต้องหายีนบีอาร์ซีเอ 1หรือ บีอาร์ซีเอ 2 คือ มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม 2 ข้างหรือมีประวัติเป็นมะเร็งรังไข่ หรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งอายุน้อยกว่า 45 ปี  อย่างไรก็ตามก่อนตรวจจะต้องมีการให้คำปรึกษาก่อน ว่าตรวจเจอแล้วจะต้องทำอะไรต่อไป การตัดเต้านมออกก็เป็นวิธีการรักษาอย่างหนึ่ง แต่ในบ้านเราอาจจะแนะนำให้คนไข้มาตรวจคัดกรองถี่ขึ้น

ท้ายนี้อยากฝากว่าถ้าไม่มีความเสี่ยงก็ไม่ต้องไปตรวจหายีนดังกล่าว การเฝ้าระวังเป็นวิธีที่ดีที่สุด คือ แทนที่จะไปตรวจยีนก็มาตรวจเต้านมด้วยแมมโมแกรม หรือ ในคนที่มีความเสี่ยงอาจจะเพิ่มวิธีการตรวจที่ดีขึ้นคือ ใช้เอ็มอาร์ไอร่วมกับแมมโมแกรม  แต่อย่างที่บอกความเสี่ยงทางพันธุกรรมบ้านเราไม่เยอะ ดังนั้นอย่าไปตกใจ.

นวพรรษ บุญชาญ รายงาน

 

ที่มา : เดลินิวส์  18 พฤษภาคม 2556

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s