หุ่นยนต์ฟื้นฟูสภาพ

dailynews140119_002ในสถานการณ์ปัจจุบันจำนวนประชากรในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากการพัฒนาระบบการรักษาพยาบาลที่มีประสิทธิภาพทำให้คนไทยอายุยืนขึ้น โดยพบว่าจำนวนของผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี มี 9.5 ล้านคน จากประชากรไทย 64.6 ล้านคน ซึ่งอัตราส่วนของผู้สูงอายุนั้นเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในทุก ๆ ปี โรคในกลุ่มของภาวะเสื่อมของร่างกายจากอายุที่เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเสื่อมของหลอดเลือดทำให้เกิดโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต หัวใจขาดเลือด การเสื่อมของข้อเข่า ข้อตะโพก ข้อต่อกระดูกสันหลังอันอาจทำให้เกิดภาวะอ่อนเเรงของกล้ามเนื้อ ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ทั้งการเดิน การเคลื่อนย้ายตัวรวมถึงดำเนินชีวิตประจำวัน และการทำกิจกรรมต่าง ๆ ล้วนมีข้อจำกัดเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้ม ซึ่งมีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และครอบครัว

การรักษาเเละฟื้นฟูผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่องภาวะอ่อนแรงของกล้ามเนื้อขาโดยเฉพาะเกิดจากสาเหตุทางระบบประสาทซึ่งทำให้มีภาวะอ่อนเเรงของกล้ามเนื้อที่รุนแรง ในบางรายไม่สามารถขยับหรือลงน้ำหนักที่ขาได้ จำเป็นจะต้องมีนักกายภาพผู้ชำนาญในการฝึกอย่างน้อย 2-3 คน เพื่อพยุงเดินและคอยพยุงช่วยขยับขาให้เป็นไปตามการเดินที่เหมาะสม ข้อจำกัดของการฝึกแบบดั้งเดิมคือ ระยะเวลาที่สามารถฝึกผู้ป่วยต่อเนื่องนั้นไม่เพียงพอ เกิดความเบื่อหน่ายขาดเเรงจูงใจในการฝึกเนื่องจากไม่มีเป้าหมายที่ชัดเจนระหว่างการฝึก ขาดความคงที่ของความเร็วและเเรงพยุงในการฝึกเดิน และการล้ากล้ามเนื้อของผู้ป่วยและนักกายภาพผู้ฝึกอีกด้วย

ทางโรงพยาบาลพญาไท 1 ได้เล็งเห็นความสำคัญในการฟื้นฟูผู้ป่วยในกลุ่มนี้จึงได้นำหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพการเดินรุ่นล่าสุดซึ่งเป็นหุ่นยนต์ฝึกเดินอันทันสมัย มีความปลอดภัย ผ่านการรับรองจากกระทรวงสาธารณสุขและเป็นที่แพร่หลายในสถาบันทางการแพทย์ชั้นนำในต่างประเทศ

การทำงานของหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพการเดินนั้นจะประกอบด้วย ชุดอุปกรณ์พยุงส่วนลำตัวเพื่อรับน้ำหนักตัวของผู้ฝึก หุ่นยนต์ฝึกเดินซึ่งจะช่วยในการพยุงให้เกิดการเคลื่อนไหวข้อตะโพกเเละเข่าให้ใกล้เคียงการเดินปกติโดยการฝึกให้เกิดการเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ นั้นจะสามารถกระตุ้นย้อนกลับไปยังสมองให้มีการรับข้อมูลและส่งสัญญาณประสาทกระตุ้นสั่งการเพื่อฟื้นฟูการทำงานของสมองหรือระบบประสาทได้ดียิ่งขึ้น ลดภาวะเกร็งของกล้ามเนื้อจากการขยับเคลื่อนไหวข้อ ส่วนหน้าจอแสดงผลของเครื่องสามารถแสดงภาพเกมซึ่งกำหนดสถานการณ์จำลองให้ผู้ฝึกออกแรงกล้ามเนื้อ หรือสร้างทักษะที่ต้องการฝึก อีกทั้งยังสร้างเเรงจูงใจ และความเพลิดเพลินในการฝึก จอแสดงผลที่ 2 สามารถกำหนดจังหวะการเดิน แรงพยุงของหุ่นยนต์ขา และลำตัว ให้เหมาะสมเฉพาะผู้ฝึกแต่ละรายอีกทั้งยังสามารถติดตามความก้าวหน้าในการฝึกได้อีกด้วย นอกจากนี้การฝึกโดยหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพการเดินนั้นยังช่วยให้ผู้ป่วยที่มีภาวะอ่อนแรงได้ออกกำลังกายชนิดแอโรบิก ซึ่งหากได้ฝึกอย่างสม่ำเสมอจะสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ และป้องกันภาวะกระดูกพรุนจากการขาดการลงน้ำหนักที่กระดูกได้อีกด้วย นอกจากหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพการเดินแล้วยังมีหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพการใช้งานแขนและมือที่สามารถช่วยในการฝึกผู้ที่มีภาวะอ่อนแรงหรือการควบคุมการเคลื่อนไหวของมือเเละเเขนผิดปกติ โดยใช้หลักการของแขนหุ่นยนต์ที่สามารถช่วยพยุงแขน ส่งเสริมให้มีการเคลื่อนไหวและฝึกตามเป้าหมายที่วางแผนไว้ โดยมีเกมที่มีความหลากหลายเพื่อพัฒนาทักษะที่ต้องการฝึกซึ่งมีความแตกต่างกัน และช่วยสร้างแรงจูงใจในการฝึกการใช้งานแขนและมือให้มีความน่าสนใจสามารถฝึกต่อเนื่องได้ตามระยะเวลาที่เหมาะสม

เครื่องหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพทั้งสองเครื่องนี้สามารถใช้ได้ในกลุ่มผู้ป่วยที่หลากหลาย อาทิ โรคหลอดเลือดในสมอง การได้รับบาดเจ็บที่ไขสันหลัง ผู้ได้รับบาดเจ็บบริเวณสมอง โรคพาร์กินสัน เป็นต้น ก่อนเข้ารับการฟื้นฟูผู้ป่วยควรได้รับการตรวจคัดกรองจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินความพร้อมและวางแผนการฟื้นฟูร่วมกับนักกายภาพบำบัดหรือนักกิจกรรมบำบัดที่ผ่านการฝึกอบรมการใช้เครื่องหุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพเพื่อประสิทธิผลในการฟื้นฟูผู้ป่วยได้อย่างเต็มศักยภาพ อย่างไรก็ตามการฝึกด้วยหุ่นยนต์นั้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งในการฟื้นฟูสมรรถภาพร่วมกับการฝึกประเภทอื่น ๆ เช่น การฝึกเพื่อบริหารข้อป้องกันภาวะข้อยึดติดและลดการเกร็งของกล้ามเนื้อการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การฝึกการทรงตัว เป็นต้น

การฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยนั้นจำเป็นต้องมีความต่อเนื่องสามารถปรับเปลี่ยนแนวทางการฝึกตามศักยภาพและเป้าหมายให้เหมาะสมกับผู้ป่วยรายบุคคลซึ่งมีความแตกต่างกันเพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถดำเนินชีวิตประจำวันอย่างปกติ หรือใกล้เคียงปกติให้ได้มากที่สุดรวมถึงการกลับสู่ครอบครัวและสังคมได้อย่างมีความสุข

ข้อมูลจาก แพทย์หญิงวรรณวดี ลักษณ์สุรพันธ์ ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด โรงพยาบาลพญาไท 1 หรือเว็บไซต์ http://www.phyathai.com

นายแพทย์สุรพงศ์ อำพันวงษ์

ที่มา : เดลินิวส์ 19 มกราคม 2557

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s