ตัดต่อมทอนซิล

dailynews141207_01หลายคนต่อมทอนซิลอักเสบบ่อย จนกระทบกับชีวิตประจำวัน จึงมีคำถามว่าควรตัดทิ้งดีไหม แล้วจะมีปัญหาอะไรหรือไม่

เกี่ยวกับเรื่องนี้ รศ.นพ.ปารยะ อาศนะเสน อาจารย์ประจำภาควิชาโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่า ต่อมทอนซิลเป็นต่อมน้ำเหลืองชนิดหนึ่งที่อยู่ในช่องคอของคนเรา มีหน้าที่สร้างเซลล์เกี่ยวข้องกับการต่อต้านและกำจัดเชื้อโรค

ต่อมทอนซิลที่เราพูดกัน คือ ต่อมทอนซิลในช่องคอมีอยู่ 2 ต่อม แต่ในทางการแพทย์ต่อมทอนซิลยังหมายถึงต่อมน้ำเหลืองซึ่งมีอยู่หลายต่อม เช่น ต่อมทอนซิลหลังโพรงจมูก ต่อมทอนซิลที่โคนลิ้น โดยร่างกายของคนเรามีต่อมน้ำเหลืองบริเวณศีรษะและคอกว่า 300 ต่อม เพราะฉะนั้นคำถามที่เราเจอ คือ ถ้าตัดต่อมทอนซิลออกไปแล้วภูมิต้านทานร่างกายจะแย่ลงหรือไม่ คำตอบคือไม่เพราะเอาออกแค่ 2 ต่อมเท่านั้นจากกว่า 300 ต่อม ไม่ได้ทำให้ภูมิต้านทานลดลง

โรคเกี่ยวกับต่อมทอนซิลที่พบบ่อย คือ ต่อมทอนซิลอักเสบการติดเชื้อ ทั้งเชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัส และเชื้อรา ซึ่งเชื้อที่พบบ่อยและเป็นสาเหตุทำให้ต่อมทอนซิลอักเสบ คือ เชื้อไวรัส รองลงมาคือแบคทีเรีย และเชื้อรา ส่วนโรคเกี่ยวกับทอนซิลที่พบรองลงมาคือ เนื้องอก มักพบในคนไข้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่ประจำ ดื่มเหล้าประจำ มีประวัติสัมผัสกับสารเคมี ยกตัวอย่างคนที่ทำงานเกี่ยวกับกัมมันตภาพรังสี มีประวัติการฉายแสงมาก่อน

ถ้าเป็นการติดเชื้อ มักจะมาโรงพยาบาลด้วยอาการไข้ เจ็บคอ กลืนน้ำลายแล้วเจ็บ กลืนลำบาก บางคนมีอาการร้าวไปที่หู คือ เจ็บคอแต่ร้าวไปที่หู แต่ถ้าเป็นเนื้องอกของต่อมทอนซิล คนไข้จะมาด้วยอาการเหมือนมีอะไรอยู่ในคอ ต่อมทอนซิลจะมีขนาดโตขึ้น บางคนอาจจะเบื่ออาหาร น้ำหนักลด ซึ่งอาจเป็นอาการของมะเร็ง บางคนต่อมทอนซิลแตกเป็นแผลอาจมาด้วยอาการน้ำลายปนเลือด บางคนมีอาการเจ็บคอด้านใดด้านหนึ่ง เพราะเนื้องอกต่อมทอนซิลมักจะเป็นด้านใดด้านหนึ่ง คนไข้ก็จะมาด้วยอาการเจ็บคอด้านเดียว และอาจปวดร้าวไปที่หู

การรักษาต่อมทอนซิลอักเสบถ้าเกิดจากเชื้อไวรัสไม่แนะนำให้กินยาต้านจุลชีพ หรือยาแก้อักเสบ เพราะยาแก้อักเสบเป็นยาต้านแบคทีเรีย อย่างที่เคยบอกไว้ว่าสาเหตุส่วนใหญ่ของต่อมทอนซิลอักเสบคือติดเชื้อไวรัส ดังนั้นไม่มีความจำเป็นต้องรับประทานยาแก้อักเสบ แต่ให้รักษาตามอาการ เช่น เจ็บคออาจใช้สเปรย์ลดอาการเจ็บคอหรืออมลูกอมที่มียาชา ยาลดอาการเจ็บคอ หรืออาจกินยาพาราเซตามอล หลีกเลี่ยงอาหารรสเผ็ด รสจัด ของร้อน ของมัน ของทอด แล้วจะหายเอง

แต่ถ้าเกิดจากเชื้อแบคทีเรียอาจพิจารณาให้ยาต้านจุลชีพ โดยเชื้อที่พบส่วนใหญ่คือ เชื้อสเตร็ปโตคอคคัส กรุ๊ปเอ ก็จะให้เพนนิซิลิน หรืออะมอกซิซิลลิน รับประทาน เหตุผลที่ให้คือ เชื้อสเตร็ปโตคอคคัสจะคล้ายกับเนื้อเยื่อบางอย่างที่อยู่ในไต กับหัวใจ เราพบว่าคนไข้ที่เป็นต่อมทอนซิลอักเสบที่เกิดจากเชื้อสเตร็ปโตคอคคัส กรุ๊ปเอ ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง เชื้อพวกนี้ซึ่งโครงสร้างคล้ายกับเนื้อเยื่อของคนเรา อาจกระตุ้นทำให้ภูมิต้านทานของร่างกายไปทำลายตรงไตกับลิ้นหัวใจ

ควรตัดต่อมทอนซิลทิ้งเมื่อใด รศ.นพ.ปารยะ อธิบายว่า
1. เมื่อเป็นบ่อย เป็น ๆ หาย ๆ จนรบกวนคุณภาพชีวิตประจำวัน เป็นทุกครั้งต้องขาดเรียนทุกครั้ง ทำให้ประสิทธิภาพการเรียน การทำงานลดลง ที่พูดถึงตรงนี้หมายถึงการติดเชื้อแบคทีเรีย ไม่ใช่ไวรัส
2. ต่อมทอนซิลโตมากจนปิดกั้นทางเดินหายใจ และ
3. เมื่อสงสัยว่าเป็นเนื้องอก

สำหรับผลแทรกซ้อนจากการตัดต่อมทอนซิลจะต้องอธิบายให้คนไข้เข้าใจ เช่น หลังผ่าตัดอาจมีเลือดออก มีอาการเจ็บคอ กินเจ็บ กลืนลำบาก แต่จะเป็นเพียงระยะเวลาสั้น ๆ แต่การตัดต่อมทอนซิลไม่มีผลต่อภูมิต้านทานร่างกายแต่อย่างใด.

นวพรรษ บุญชาญ : รายงาน

ที่มา: เดลินิวส์  7 ธันวาคม 2557

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s