โรค​ข้อ​อักเสบ​รู​มา​ตอ​ยด์​รู้​แต่​แรก​ป้อง​กัน​พิการ​ได้​

โรครูมาตอยด์ เป็นโรคข้ออักเสบเรื้อรังชนิดหนึ่ง เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้เยื่อบุข้อเจริญรวดเร็ว ลุกลามไปทำลายกระดูกและข้อ แล้วยังต่อไปถึงระบบอื่น ๆ อีก ได้แก่ ทางประสาท ตา กล้ามเนื้อ และเท่าที่พบกันบ่อยอยู่เสมอ  คือเรื่องปวดข้อ ปัญหาเรื่องปวดข้อมีหลายสาเหตุ รูมาตอยด์เป็นหนึ่งในเรื่องนี้ด้วย

ในบ้านเราพบราว 0.03% คน 1,000 คน จะพบ 2-3 คน รวมทั้งประเทศคาดว่าจะมีอยู่ 200,000 คน   อายุที่พบมากอยู่ระหว่าง 30-40 ปี เพศหญิงมีมากถึง 80-90% เป็นผลจากฮอร์โมนมามีส่วนเกี่ยวข้อง สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ทราบแน่นอน บางท่านว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อหรือจากพันธุกรรม

อาการ พบมากบริเวณข้อนิ้วมือ ข้อเท้า ข้อนิ้วเท้า ข้อเข่า ไหล่ ข้อศอก ขากรรไกรก็พบได้ การอักเสบ จะดำเนินไปอย่างช้า ๆ แรก ๆ จะสังเกตจากตอนตื่นนอน ข้อจะติดขัดขยับไม่สะดวก ต้องเคลื่อนไหวหลาย ๆ ครั้ง ต่อมาจะปวด บวม เหยียดงอได้ไม่เต็มที่ การอักเสบจะลุกลามเพิ่มขึ้นมากเรื่อย ๆ ที่ทรมานมากที่สุดคือเรื่อง อาการปวด หายากินกันสารพัดชนิด เป็น ๆ หาย ๆ พอทุเลาลงได้บ้าง เป็นแรมปี ลงท้ายจะเห็นความพิการเกิดขึ้นหลาย ๆ รูปแบบ

ความพิการ เมื่อกระดูกถูกทำลาย มีการอักเสบของพังผืดที่หุ้มข้อและเส้นเอ็นที่ยึดบริเวณข้อ ทำให้ข้อเคลื่อน ข้อหลุด เห็นเป็นปุ่มนูนแข็งขึ้นมา รูปร่างผิดปกติไป กล้ามเนื้อลีบไม่มีแรงเพราะไม่ได้ใช้งาน ลงท้ายข้อจะแข็งใช้งานไม่ได้ เรื่องปวดยังปวดทรมานอยู่อย่างเดิม

เมื่อเร็ว ๆ นี้ ผมได้มีโอกาสไปดูออโธปิดิกส์แพทย์ นพ.พงษ์ศักดิ์ วัฒนา ไปออกหน่วยกับมูลนิธิแสง-ไซ้กี เหตระกูล ที่ จ.ร้อยเอ็ด คุณหมอได้มาช่วยตรวจคนไข้ที่ปวดข้อจากโรคข้อทั้งหลาย รวมทั้งจากรูมาตอยด์ด้วย คนไข้รูมาตอยด์มากันมาก คุณหมอก็ให้หลักในการตัดสินใจว่าหากจะเป็นรูมาตอยด์มักจะมีอาการดังต่อไปนี้

โรครูมาตอยด์ มักเป็นหลายข้อ และ จะเป็นทั้งสองข้าง ทั้งซ้ายและขวา มิได้เป็นโดด ๆ แห่งเดียวเหมือนโรคข้ออื่น อาการปวดบวมจะเห็นเหมือนข้ออื่นทั่วไป แต่ถ้าเราไปจับงอข้อส่วนนั้นจะปวดสะดุ้งทันที แสดงถึงมีการอักเสบอยู่ เมื่อตรวจข้อมัก พบมีน้ำแทบทุกราย  เมื่อพบน้ำก็จะเจาะออก พอเจาะเอาน้ำออกคนไข้จะสบายทุเลาอาการปวดลดลงไปมาก อาจพบกระดูกนูนตรงข้อ นั่น คือข้อหลุด กล้ามเนื้อที่อักเสบหย่อนจะทำให้ข้อเคลื่อนออกมา สำหรับเรื่อง รูมาตอยด์ แฟกเตอร์ ถ้าผลเป็นบวก ก็ยืนยันว่าเป็นแน่นอน ส่วนใหญ่จะพบเป็นบวกราว 70% และจะต้องเป็น 5 ปีขึ้นไปจึงจะให้ผลบวก

ปัญหาของรูมาตอยด์ คือเรื่องอาการปวดทรมานมาก สำหรับยาแก้ปวดชนิดต่าง ๆ ตั้งแต่ราคาถูกจนถึงราคาสูงหลายหมื่นบาทต่อเดือนก็อยู่ในดุลพินิจของออโธปิดิกส์แพทย์ ที่สำคัญสำหรับคนไข้คือต้องฝึกทำกายภาพบำบัดข้ออย่าง   สม่ำเสมอ ถ้าข้อไม่เคลื่อนไหวนานเข้าจะติดแข็งขยับไม่ได้ จึงควรต้องป้องกันไว้ก่อน เรื่องการบริหารร่างกายเกี่ยวกับข้อนี้ ชมรมเรียนรู้สู้รูมาตอยด์จะช่วยให้ความกระจ่างได้หมด

เมื่อเร็ว ๆ นี้ ผมได้มีโอกาสไปงานสัมมนาอยู่อย่างเป็นสุขกับโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ทางเลือกใหม่…สู่ชีวิตที่ดีขึ้น ที่ รพ.ราชวิถี จัดโดย กลุ่มคนไข้กันเอง เป็นครั้งที่ 2 โดยชมรมเรียนรู้สู้รูมาตอยด์  ได้พบกับ คุณไพบูลย์ เอี่ยมแสงชัยรัตน์ ประธาน คุณจันทนา ท่วมสุข ผู้ช่วย, พิมพ์ฤดี เตชะปัญญาพล, นฤมล สหวงศ์วัฒนา ฯลฯ เป็นทีมงานที่เข้มแข็งมาก สามารถรวบรวมผู้มาเข้าประชุมราว 1,000 คน มีแพทย์ที่มีชื่อเสียงหลายท่านมาช่วยให้ความรู้แก่สมาชิก พญ.รัตนาวดี ณ นคร, พญ.ทัศนีย์ กิตอำนวยพงศ์ ฯลฯ และพิธีกรที่  มีชื่อเสียงอีกหลายท่าน ให้ทั้งความรู้ การออกกำลังกาย เพื่อกายภาพบำบัดข้อ บันเทิง และมีรางวัลของขวัญมากมาย อาหารพร้อม

ต้องขอชม ชมรมเรียนรู้สู้รูมาตอยด์ เป็นกลุ่มภาคเอกชนที่เข้มแข็ง สามารถรวมตัวกันให้สมาชิกและผู้สนใจได้มาเรียนรู้ถึงเรื่องโรครูมาตอยด์ว่าเป็นอย่างไร เราจะหาทางป้องกันแก้ไขอย่างไร รู้ว่าโรคนี้ไม่หาย แต่ก็ต้องฝึกทำกายภาพบำบัด ฝึกกล้ามเนื้อรอบข้อให้เคลื่อนไหวอยู่เสมอ  ปล่อยละเลยข้อจะติดแข็งเร็ว ทำให้พิการใช้งานไม่ได้และปวด กายภาพบำบัดช่วยให้โรคทุเลาลง ข้อยังคงใช้งานได้ หรือหากจะติดแข็งก็ติดในท่าที่ทำงานช่วยตัวเองในชีวิตประจำวันได้

ชมรมเรียนรู้สู้รูมาตอยด์ เป็นภาคเอกชนที่เข้มแข็ง รวบรวมสมาชิกและผู้สนใจมาร่วมสัมมนาโดยเชิญวิทยากร ผู้มีชื่อเสียงหลายท่านมาให้ทั้งความรู้และการปฏิบัติตัวป้องกันมิให้เกิดความพิการ เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตดีที่สุดข้อมูลเพิ่มเติม คุณไพบูลย์ 08-9142-5885 คุณพิมพ์ฤดี 08-5675-6472.

 

ที่มา: เดลินิวส์   27 กันยายน 2552