ผ่าตัดไทรอยด์ผ่านกล้องทางช่องปาก

dailynews140816_01ภาวะต่อมไทรอยด์โต มีสาเหตุมาจากการขาดสารไอโอดีน หรือเกิดความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ การรักษาจะเริ่มต้นด้วยการรับประทานยา เพื่อกดการทำงานของต่อมไทรอยด์ เพื่อหวังให้ยุบลง แต่ส่วนมากแล้วมักจะลงเอยด้วยการผ่าตัด เพื่อเอาต่อมไทรอยด์ข้างนั้นออก หรือออกไปทั้งสองข้าง

การผ่าตัดที่มีมาตั้งแต่ในอดีตคือการผ่าตัดแบบเปิด โดยศัลยแพทย์จะลงมีดที่คอในแนวขวาง ซึ่งจะสามารถตัดต่อมไทรอยด์ออกได้หมด รวมทั้งต่อมน้ำเหลืองด้วยในบางกรณี แต่ก็ทำให้เกิดแผลเป็นที่คอ ที่มองเห็นได้อย่างชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ โดยเฉพาะคุณผู้หญิงเกิดความไม่สบายใจจากแผลเป็นที่เกิดขึ้น

ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมานี้ แพทย์ได้พยายามพัฒนาเทคนิคการผ่าตัดเพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดแผลเป็นด้วยวิธีการลงแผลที่รักแร้ หน้าอก หรือที่หัวนม ด้วยการสอดกล้องและอุปกรณ์ผ่าตัดเข้าไปตัดต่อมไทรอยด์ออก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหลีกเลี่ยงรอยแผลเป็นนั่นเอง

แต่การผ่าตัดทางรักแร้ มีข้อจำกัดอยู่หลายอย่าง เช่น จากรักแร้ไปถึงต่อมไทรอยด์มีระยะทางไกล ทำให้การผ่าตัดค่อนข้างยาก เนื่องจากการสอดอุปกรณ์ผ่าตัดเข้าไปต้องสร้างพื้นที่ในการทำงาน และมักเกิดปัญหาชาบริเวณที่ได้สร้างพื้นที่ในการทำงาน จึงต้องใช้เวลานานพอสมควรเพื่อให้เส้นประสาทกลับมาเป็นปกติ ซึ่งบางคนอาจต้องใช้เวลาถึง 6 เดือน รวมทั้งต้องทำทีละข้างเพื่อตัดต่อมไทรอยด์ทั้งสองข้าง ทำให้เกิดแผลเป็นขึ้นทั้งสองข้าง

ปัจจุบันศัลยแพทย์ชาวเยอรมันได้พัฒนา การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ผ่านทางช่องปาก และต่อมา ศัลยแพทย์ญี่ปุ่นและจีน ก็ได้เริ่มทดลองในร่างของอาจารย์ใหญ่ ซึ่งการผ่าตัดแบบนี้ถือว่าเป็น NOTES (Natural Orifice Transluminal Ensoscopic Surgery) ที่ลงแผลผ่านช่องธรรมชาติของคนไข้อยู่แล้ว คือในช่องปาก จึงไม่เกิดแผลเป็นใด ๆ หลังการผ่าตัดเลย และการผ่า ตัด NOTES จึงได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ

การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ทางช่องปาก แพทย์จะเจาะรูเล็ก ๆ ขนาด 1 ซม. ที่บริเวณรอยต่อระหว่างริมฝีปากล่างกับเหงือกของฟันล่าง และด้านข้าง ขนาด 0.5 ซม. อีก 2 รู จากนั้นจะเลาะไปใต้ผิวหนังลงไปถึงคอบริเวณต่อมไทรอยด์ โดยใช้อุปกรณ์ที่คิดค้นขึ้นมาเป็นพิเศษ ผ่าตัดโดยใช้กล้องและเครื่องมือตัดต่อมไทรอยด์ออก จากนั้นจึงเย็บแผลด้วยไหมละลาย

คนไข้จะสามารถกลับห้องพักฟื้นได้เลย และสามารถรับประทานอาหารอ่อนได้ในวันที่สองหลังการผ่าตัด โดยแพทย์จะรอดูอาการประมาณ 3-4 วัน หากไม่มีปัญหาก็จะให้กลับบ้านได้ หลังผ่าตัดคนไข้ก็ไม่ต้องทำแผลใด ๆ แผลที่เย็บไว้ในปาก ไหมจะละลายไปเองภายใน 30 วัน ในช่วงนี้คนไข้สามารถใช้ชีวิตและรับประทานอาหารได้ตามปกติ

สำหรับในประเทศไทย หน่วยผ่าตัดผ่านกล้อง กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลตำรวจ ได้ริเริ่มทำการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ผ่านกล้องทางช่องปากได้เป็นรายแรก ที่แรก และที่เดียวในประเทศไทย รวมทั้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยได้เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่เดือนเมษายน 2557 เป็นต้นมา

นพ.อังกูร อนุวงศ์ ศัลยแพทย์ หน่วยผ่าตัดผ่านกล้อง กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลตำรวจ กล่าวว่า จนถึงเดือนกรกฎาคม ได้ผ่าตัดด้วยวิธีนี้ไปแล้ว 13 ราย ได้ผลเป็นที่น่าพอใจมาก ทุกรายประสบความสำเร็จด้วยดี ไม่มีแผลเป็นเหลืออยู่ที่ผิวหนังหลังการผ่าตัด ขนาดของก้อนไทรอยด์ที่ผ่าตัด มีขนาดตั้งแต่ 4-10 ซม. แต่โดยเฉลี่ยประมาณ 6 ซม. ใช้เวลาในการผ่าตัดประมาณ 2 ชม. ระยะเวลาในการนอนโรงพยาบาลประมาณ 3-5 วัน โดยไม่เกิดปัญหาแทรกซ้อนใด ๆ และเจ็บน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิด

การผ่าตัดไทรอยด์ผ่านกล้องทางช่องปาก นับเป็นความภาคภูมิใจและเป็นความสำเร็จอีกก้าวหนึ่งของวงการศัลยแพทย์ไทย โดยโรงพยาบาลตำรวจ ที่ได้ริเริ่มขึ้นเป็นรายแรกของประเทศ และในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งไม่หลงเหลือแผลเป็นให้เห็น ทำให้คุณภาพ

ชีวิตของผู้ป่วยที่มีก้อนไทรอยด์ที่คอดีขึ้นอย่างชัดเจน สร้างความมั่นใจให้กับผู้ป่วยแทบจะร้อยเปอร์เซ็นต์ ซึ่งทำได้ง่าย ใช้เวลาไม่นาน ไม่ต่างกับการผ่าตัดแบบเปิด อันเป็นการสร้างมาตรฐานของการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ได้ต่อไปในอนาคต.

นพพร เจริญเปี่ยม : รายงาน

ที่มา : เดลินิวส์ 16 สิงหาคม 2557

Advertisements

รพ.ราชวิถีผ่าตัดไทรอยด์คอโตไร้แผลเป็นแห่งแรก

dailynews130602_001aต่อมไทรอยด์เป็นต่อมไร้ท่อของร่างกายชนิดหนึ่ง อยู่บริเวณด้านหน้าคอ หน้าหลอดลม ทำให้เวลากลืนจะขยับเคลื่อนไหว มีขนาดเล็กคลำไม่ได้ ร่างกายปกติก็จะไม่เห็น แต่ถ้าผิดปกติขึ้นมาก้อนจะโตมากน้อยให้เห็น โดยเฉพาะสตรีทางภาคเหนือจะพบได้บ่อยกว่าภาคอื่น บางคนก็ถือเป็นเรื่องปกติปล่อยไว้จนโตเพราะไม่มีอาการผิดปกติอะไร

ต่อมไทรอยด์ : มีขนาดประมาณ 20 กรัม แบ่งเป็นกลีบซ้ายขวาอยู่สองข้างของหลอดลม มีส่วนเชื่อมถึงกัน รายที่มีความผิดปกติจะโตขึ้นมามากน้อยต่างกัน พบในหญิงมากกว่าชายราว 5 เท่า ผู้ที่เดินไปเดินมาอาจพบโตขึ้นได้เป็นก้อนที่ไม่มีพิษอะไรราว 4-7% ก้อนโตมาก ๆ เห็นชัดเจนเรียกตามภาษาชาวบ้านว่า คอพอก

หน้าที่ : สร้างฮอร์โมนเรียก ไทร๊อกซิน หรือไทรอยด์ฮอร์โมน มีแร่ธาตุไอโอดีนเป็นส่วนประกอบ คอยช่วยกระตุ้นเซลล์ของร่างกายให้เจริญเติบโต หากกระตุ้นมากไปก็จะมีอาการเป็นพิษ ในขณะเดียวกันถ้าบทบาทลดลง จะทำให้ร่างกายขาดฮอร์โมนเกิดเจ็บป่วยได้เช่นกัน

ลักษณะก้อน : อาจโตขึ้นมาเป็นก้อนเล็ก ๆ ก้อนเดี่ยว หรือหลายก้อน อาจไม่มีพิษอะไร เป็นเพียงความรำคาญ มองดูไม่เรียบร้อย หรือบางรายเป็นก้อนน้ำ บางรายโตมากจนไปกดอวัยวะใกล้เคียง หรือโตแบบเป็นพิษก็ได้ จึงตรวจดูตั้งแต่ไม่มีอาการเพื่อวางแผนการรักษาแต่เริ่มแรก

ก้อนกลายเป็นมะเร็ง : เป็นเรื่องที่คนกลัวกันมาก โดยทั่วไปก้อนขนาดเล็กระหว่าง 1/2-1 ซม. มักไม่มีอาการอะไร ต้องคอยสังเกตดูต่อไป หรือควรปรึกษาแพทย์ ว่าเป็นก้อนแบบใด เป็นถุงน้ำอาจเจาะเอาออกพร้อมตรวจชิ้นเนื้อดู ก้อนเดี่ยว มีโอกาสเป็นมะเร็งได้ 10-15% ถ้าเป็นหลายก้อนโอกาสจะเป็นมะเร็งลดลง ถ้าเป็นถุงน้ำมีโอกาสเป็นมะเร็ง 5% ถ้าผสมกันราว 8-10% ก้อนถ้าต่ำกว่า 1/2 ซม. โอกาสเป็นมะเร็งน้อยมาก วินิจฉัยโดยอัลตราซาวด์และตรวจเลือดเข้าช่วย

dailynews130602_001b
การรักษา : รายที่ไม่เป็นพิษ คอพอกธรรมดาจะเป็นสตรีทางเหนือพบบ่อย ก็ไม่ทำอะไร ใช้ชีวิตเป็นปกติ นอกจากจะโตมากไปกดอวัยวะใกล้เคียง ดูแล้วไม่สวยก็มาให้แพทย์ผ่าตัดออก ส่วนที่โตเป็นพิษ มีการรักษาหลายแบบ รับประทานยา กินน้ำแร่ไอโอดีนและผ่าตัด

การผ่าตัดรักษา : สำหรับทางโรงพยาบาลราชวิถี ราวปี 2543 นพ.ชัยรัตน์ โภคาวัฒนา และ นพ.วิช เบญจาศิริชัย ศัลยแพทย์ รพ.ราชวิถี ได้ไปดูงานที่ญี่ปุ่น เรื่องการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกทางกล้องผ่านทางรักแร้โดยไม่มีแผลเป็น แทนการผ่าตัดแบบเดิม ๆ ที่ผ่าตรงก้อน หลังผ่าตัดจะเกิดแผลเป็นตามมา นพ.สุชาติ จันทวิบูลย์ ศัลยแพทย์สนใจเรื่องนี้ จึงได้ผ่าตัดต่อมไทรอยด์ทางกล้องผ่านทางรักแร้ พร้อมกับ นพ.สันติ โลกเจริญลาภ สำเร็จเป็นรายแรกของประเทศไทยและเอเชีย รองจากญี่ปุ่น เมื่อปี 2544

ผลงานการผ่าตัดได้แพร่หลายออกไปจากการประชุมวิชาการทางแพทย์และลงวารสารการแพทย์ต่างประเทศ ทำให้มีแพทย์มาขอดูงานผ่าตัดไทรอยด์แบบไร้แผลผ่านทางรักแร้กันมาก จากมหาวิทยาลัยแพทย์ในประเทศ แพทย์ต่างประเทศทุกประเทศในเอเชีย พม่า ลาว เขมร อินโด นีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ ภูฏาน ไกลออกไปคือ บราซิล อังกฤษ อเมริกา ไม่มาคือ ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นต้นแบบ

dailynews130602_001c

การผ่าตัด : เข้าทางรักแร้ขวาข้างเดียว สามารถตัดก้อนไทรอยด์ด้านขวาออกได้หมด แล้วยังข้ามไปตัดก้อนตรงข้ามด้านซ้ายได้อีก (Subtotal) เวลาที่ใช้ในการผ่าตัด ต้องดมยาสลบช่วย แรก ๆ การผ่าตัดทางกล้องก็ใช้เวลานานกว่าแบบปกติที่ลงแผลผ่าตัดที่ตัวก้อน ปัจจุบันมีความชำนาญขึ้นสามารถทำเสร็จได้เร็วกว่า อวัยวะไม่บอบช้ำ เลือดออกน้อยกว่า เห็นประสาทชัดเจนขึ้น กลับบ้านได้เร็วขึ้น การผ่าตัดแบบนี้นับวันจึงเป็นที่นิยมกันมาก การไม่มีแผลเป็นเป็นสิ่งที่สตรีพึงประสงค์มาก

การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ที่คอโตออกผ่านทางรักแร้ ปัจจุบันได้แพร่หลายทำกันทั่วไป รพ.ราชวิถี ได้เริ่มเป็นแห่งแรกราวปี 2544 เป็นทางเลือกแบบหนึ่งสำหรับผู้ไม่อยากให้มีแผลเป็น กว่าจะเป็นรูปแบบที่เรียบร้อยทำชื่อเสียงให้กับโรงพยาบาลและประเทศ ต้องฟันฝ่าอุปสรรคมามาก ท่านผู้ใจบุญกุศลใดเห็นใจ อยากให้กำลังใจช่วยซื้ออุปกรณ์ที่ขาดแคลน อยากบริจาคช่วยเหลือ กรุณาติดต่อ คุณระพี สุริยาพร 0-2354-8108 ต่อ 3149.

นพ.สุวิทย์ เกียรติเสวี
suvit.kiatisevi@gmail.com

ที่มา : เดลินิวส์ 2 มิถุนายน 2556