หมอชี้กินยา”มาก-ซ้ำซ้อน”สุดอันตราย ตับวาย ไตพัง ถึงชีวิตได้ แนะ 5 เทคนิคง่ายๆ กินยาไม่สับสน

 

เมื่อวันที่ 9 กันยายน นพ.กฤษดา ศิรามพุช ผู้อำนวยการศูนย์เวชศาสตร์อายุรวัฒน์นานาชาติ ภายใต้ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (ทีเซลส์) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) กล่าวแสดงความห่วงใยการบริโภคยาที่มากเกินความจำเป็น ว่า ปัจจุบันมียาจำนวนมาก และยาหลายชนิดมีฤทธิ์ซ้ำและก้ำกึ่งกัน เช่น ยาลดไข้ก็สามารถแก้ปวดได้ หรือยาละลายลิ่มเลือดก็แก้ปวดได้ด้วย ทำให้เกิดปัญหายาเป็นพิษ ปัญหานี้มักพบได้กับคนที่ใช้ยาเยอะอยู่แล้ว หรือมียาประจำตัวอยู่แล้ว ต่อไปก็จะเจอปัญหาสับสนกับการใช้ยาเพราะประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมอุดมยา

“กฎข้อห้ามข้อหนึ่งคือการกินยายิ่งมาก ยิ่งเสี่ยงมาก ทั้งพิษจากยาและยาออกฤทธิ์ตีกัน อีกข้อหนึ่งคือ กินยามากไม่ได้ช่วยให้หายมากขึ้น ตรงข้ามอาจทำให้ตับวายมากกว่า” น.พ.กฤษดากล่าว

น.พ.กฤษดากล่าวว่า เพื่อระงับปัญหาจากการกินยามาก เวชศาสตร์อายุรวัฒน์มี 5 เทคนิคจัดโปรแกรมกินยาไม่สับสน แบบง่ายๆ สำหรับคนกินยาเยอะ คือ 
1.แยกยาเป็นชนิดเขียนชื่อกำกับไว้ให้ชัดเจน
2.เขียนฉลากโดยเขียนฤทธิ์ยาสั้นๆ ติดไว้ พร้อมวิธีรับประทาน
3.ใช้ตลับแบ่งยา ข้อนี้ช่วยคนกินยาเยอะไม่ให้กินยาซ้ำ เช่น ยาละลายลิ่มเลือดหากกินซ้ำเข้าไปก็อาจทำให้ตกเลือดจนถึงขั้นเสียชีวิตได้
4.พกยาติดตัวไปหาหมอเพื่อไม่ให้เกิดการจ่ายยาซ้ำ
สุดท้ายคือ ขอให้ถามหากสงสัย โดยเฉพาะเรื่องของยาซ้ำ ให้ถามแพทย์หรือเภสัชกร
ผู้อำนวยการศูนย์ เวชศาสตร์อายุรวัฒน์ กล่าวว่า จากประสบการณ์การรักษาคนไข้ ได้รับคำถามมากมายเกี่ยวกับภาษาทางเคมีและปฏิกิริยาในทางเภสัชวิทยา ทำให้เกิดความสับสนในเรื่องของการใช้ยา คือ ยาลดความดันกับยาโรคหัวใจ ยากลุ่มนี้มีอยู่มาก บางตัวลดความดันและทำให้หัวใจเต้นช้าลง แต่ถ้ารับประทานผิดคือซ้ำซ้อนจนทำให้มากเกินไปอาจทำให้ หัวใจเต้นช้า มึนศีรษะ หน้ามืด เหนื่อยไม่รู้สาเหตุ ยิ่งกว่านั้นถ้าเป็นภูมิแพ้หอบหืดอยู่จะถึงขั้นหลอดลมตีบเสียชีวิตได้

ยาลดไขมันคอเลสเตอรอลกับยาลดไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์ ถูกเรียกให้สับสนว่า “ยาลดไขมัน” เหมือนๆ กัน
การรับประทานที่มากเกินไปและต่อเนื่อง อาจจะส่งผลให้มึนศรีษะ ไม่สบายตัว ปวดตามร่างกายและทำให้ตับทำงานหนักถึงขั้นเสื่อมเร็วได้

ยาแก้ปวดกับ ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาประเภทนี้มักถูกจ่ายคู่กันซึ่งในหลายครั้งไม่จำเป็นต้องกินควบเลย เพราะการได้รับมากไปใช่ว่าจะทำให้ดีขึ้น หลักง่ายคือห้ามคิดว่า ปวดมากต้องกินยามาก อันนี้จะอันตรายหนักขึ้น

ยาแก้แพ้กับยาแก้หวัด เป็นยาที่ถูกจ่ายบ่อยมากทั้งเด็กและผู้ใหญ่ มีหลักง่ายคือ ยาแก้แพ้บางชนิดไม่ใช่ยาแก้หวัด และยาแก้หวัดบางชนิดก็ไม่อาจแก้แพ้ได้ ข้อสำคัญคืออย่าใช้ซ้ำซ้อนกันมาก หากเป็นหวัดไปหาคุณหมอขอให้บอกว่าท่านใช้ยาเหล่านี้อยู่ครับจะได้ไม่ถูกจ่าย

ยาซ้ำ ยาแก้อักเสบกับยาฆ่าเชื้อ (ยาปฏิชีวนะ) ยา 2 ชนิดนี้ไม่ใช่ยาตัวเดียวกันเลย แต่ถูกจับมาเรียกจนคุ้นปากคุ้นหู ขอให้ทราบว่ายาแก้อักเสบมีอยู่กว้างมากและฆ่าเชื้อไม่ได้
ส่วนยาฆ่าเชื้อนั้นก็ใช่ว่าจะแก้อักเสบได้เสมอไป ถ้าใช้ยาฆ่าเชื้อนานไปจะเสี่ยงเชื้อดื้อยา มากขึ้นด้วย

ยาคลายเครียดกับยานอนหลับ ยากลุ่มคลายเครียดอาจมีฤทธิ์ง่วงก็จริงแต่ไม่ใช่ยาช่วยให้หลับเพราะยาคลาย เครียดหรือต้านซึมเศร้ามีฤทธิ์ไปกวนสารเคมีในสมองทำให้เกิดอาการง่วงซึมได้ การรับประทานคู่กันจะยิ่งอันตรายต่อเคมีในสมองมากขึ้น

ยาลดไข้กับยาแก้ปวด ท่านที่ทานยาแก้ปวดเป็นประจำอยู่ เมื่อมีไข้ขอให้ระวังการทานยาลดไข้เพิ่ม และให้หยุดยาแก้ปวดก่อน เพราะยาทั้งสองชนิดมีฤทธิ์ซ้ำซ้อนกันมาก และพิษก็ซ้ำซ้อนกันมากด้วย

ยาโรคกระเพาะกับยาแก้ปวดบิดไส้ เวลาปวดท้องหมออาจจะให้ยาร่วมกันมาทั้ง 2 ชนิด ขอให้ดูให้ดีก่อนรับประทาน หากเป็นโรคกระเพาะไม่มากอาจไม่ต้องกินยาแก้ปวด หรือท่านที่ปวดท้องแต่ไม่แน่ใจว่าจากลำไส้ขอให้เลี่ยงยาแก้ปวดบิดไส้ไว้ก่อน

ยาช่วยระบายกับยาถ่าย ยกตัวอย่างยาช่วยระบายเช่น ใยอาหาร มะขามแขก ส่วนยาถ่ายคือแบบที่ทำให้ปวดลำไส้ถ่ายเหลวคล้ายท้องเสีย หากรับประทานร่วมกันจะทำให้เกิดอันตรายถ่ายจนถึงขั้นช็อกได้

ยาละลายลิ่มเลือดกับยาช่วยเลือดไหลคล่อง ยาละลายลิ่มเลือดอย่าง “แอสไพริน” ถ้ากินกับยาที่ทำให้เลือดไหลคล่องอย่าง “วาร์ฟาริน” จะทำให้เกิดเลือดออกได้มากหากไม่ระวัง ดังนั้น เทคนิคคือไม่ควรรับประทานร่วมกันและหมั่นเจาะเลือดดูการแข็งตัวของเลือดอยู่เสมอ

ยาสร้างเม็ดเลือดกับยาธาตุเหล็ก ยา 2 ชนิดนี้บางทีถูกจ่ายคู่กัน แม้จะทานร่วมกันได้แต่มันมีพิษโดยเฉพาะกับ “ธาตุเหล็ก” ในกรณีที่โลหิตจางอย่างไม่แน่ใจขอให้เลี่ยงธาตุเหล็กไว้ก่อนเพราะมันเป็นพิษ กับโลหิตจางชนิด “ธาลัสซีเมีย” ส่วนยาสร้างเม็ดเลือดที่เป็น “โฟลิก” นั้นปลอดภัยรับประทานได้ในเลือดจางทุกประเภท

 

ที่มา : มติชน 9 กันยายน 2556

Advertisements

กินยามากสร้างปัญหาผมร่วง

รู้หรือไม่ ยาหลายๆ ขนานที่คนทั่วไปใช้รักษาโรคกันอยู่นั้นอาจมีผลข้างเคียงที่ทำให้ผมร่วง ผมเปลี่ยนสี หรือไม่ก็เปลี่ยนเส้นผมที่เคยตรงให้หยิกได้

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเมลเบิร์นเปิดเผยผลการศึกษาที่พบว่า ยาหลายชนิดอย่างเช่น ยาลดความดัน ยารักษาสิว ยารักษาอาการซึมเศร้า หรือแม้แต่ยาแก้ปวด สามารถทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของเส้นผมบนศีรษะ รวมไปถึงขนในส่วนต่าง ๆ ของร่างกายให้บางลง เปลี่ยนสี หรือทำให้หยิกขึ้นได้

ผลข้างเคียงของยาต่อเส้นผมที่รู้จักกันอย่างดีนั่นก็คือ ผลข้างเคียงของการใช้ยาคีโมบำบัดผู้ป่วยโรคมะเร็งที่รักษาโดยการใช้ยาคีโม จะได้รับผลข้างเคียงที่เห็นได้ชัด นั่นก็คือ ผมจะเริ่มร่วงภายใน 2-3 สัปดาห์หลังการใช้ยา เป็นผลมาจากยาคีโมที่นอกจากจะไปทำลายเซลล์มะเร็ง ยังไปทำลายเซลล์ที่เติบโตไวภายในร่างกายอื่น ๆ ที่รวมไปถึงเซลล์รากผมด้วย

เป็นที่น่าแปลกใจที่ยารักษาโรคทั่วไปหลายขนาน ก็สามารถก่อให้เกิดผลข้างเคียงกับเส้นผมได้เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น ยารักษาโลกลมบ้าหมู สามารถทำให้เกิดผมร่วงและผมหยิกได้ โดยผลการศึกษาพบว่า คนไข้ 3-10% ที่ใช้ยาดังกล่าวเกิดปัญหาผมร่วง

นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างผลข้างเคียงของยาชนิดอื่น ๆ ต่อเส้นผม อย่างเช่น ยารักษาโรคสะเก็ดเงินอาจทำให้สีผมเปลี่ยนไป ยารักษาสิวและยาลดความดันทำให้คนไข้บางส่วนผมร่วง หรือว่าผู้หญิงบางคนที่ใช้ยาคุมกำเนิดติดต่อกันเป็นเวลานาน เมื่อหยุดยาก็พบว่ามีผมร่วง

นักวิจัยอธิบายว่า สาเหตุของผลข้างเคียงต่อเส้นผมเหล่านี้เกิดขึ้นจากสารเคมีที่เป็นส่วนผสมในยา ไปทำปฏิกิริยากับเซลล์รากผมทำให้ทำงานผิดจากปกติไป หรือไปรบกวนวงจรการเติบโตของผม

อย่างไรก็ดี ในกรณีส่วนใหญ่ผลข้างเคียงเหล่านี้จะหายไปเมื่อหยุดใช้ยา และผลข้างเคียงเหล่านี้ก็ไม่ร้ายแรงเท่าใดนัก ดังนั้นผู้ป่วยจึงควรอดทนต่อความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ เพราะอย่าลืมว่ายาที่กินเข้าไปก็เพื่อฟื้นฟูสุขภาพของตัวผู้ป่วยนั่นเอง.

 

ที่มา: ไทยโพสต์ 17 ตุลาคม 2555

.

Related Article:

.

Bad hair day? Blame it on your medicine

By ROGER DOBSON

PUBLISHED: 22:38 GMT, 8 October 2012

 

From painkillers to beta blockers, we reveal the pills that can make your hair go curly, fall out – or even change colour!

Going thin on top? Or is your hair losing its colour? Your medication could be to blame.

Drugs for blood pressure, acne, depression — even common painkillers — can lead to hair loss, according to a report by scientists at the University of Melbourne. And other drugs can turn a brunette into a redhead, or make straight hair curly.

 

Hair loss or thinning can occur up to a year after taking medication but, thankfully, in most cases, hair loss or any other changes are reversible.

Doctors say it is important that patients see their GP if they notice any unusual hair loss (do not stop taking any medication without seeing your doctor).

They can be switched to other drugs, if appropriate, or the dose can be reduced. In other cases, patients can be reassured the effects are unlikely to be permanent.

‘The cause of hair loss or change is often unknown, but you must always consider the effects of drugs,’ says Professor Sam Shuster, emeritus professor of dermatology at Newcastle University.

‘When drugs do affect the hair, the change is usually mild and reverses when the drug is stopped. So you may want to tolerate the change, because of the important effect the drug is having in restoring your health.’

It’s well known, for instance, that chemotherapy drugs kill cancer cells, but also attack other fast-growing cells in the body, such as hair roots.

This is why patients can start to lose their hair within two to three weeks of starting treatment.

The drugs can also affect texture and shade, research shows, but hair should re-grow three to ten months after treatment has ended.

In many cases, medications are thought to affect hair by interfering with its growth cycle, which has three distinct stages. In the growing period, which lasts between three and five years on the scalp, hair grows by around 1cm a month.

That’s followed by a shorter, two-week stage, known as the intermediate phase, where the hair follicle is prepared for releasing the hair.

In the final, three-month phase — the telogen phase or ‘resting’ phase — the hair stops growing and eventually falls out.

After three months, the follicle starts to grow a new hair. Fortunately, this happens randomly all over the scalp. If it didn’t, the hair would be shed in clumps.

Here we reveal the drugs that may be causing your hair to change. . .

EPILEPSY DRUGS

Some drugs used for epilepsy and other disorders such as migraine have been linked to hair loss — and they may even make hair curly.

One of the drugs, sodium valproate, has been reported in various studies to cause hair loss in between 3 and 10 per cent of patients.

In one of the latest studies, which involved more than 200 patients at Razi Hospital in Iran, 3.5 per cent of patients given sodium valproate experienced hair loss or curling.

Another study found hair loss in 7 per cent of patients receiv- ing divalproex, a combination of sodium valproate and valproic acid.

ANTIDEPRESSANTS

These drugs can trigger hair to fall out prematurely in the resting phase of the hair growth cycle.

This normally lasts three months, with the hair naturally shedding at the end of this time, but for some reason antidepressants seem to make hair fall out at the beginning of this phase instead.

Fluoxetine — better known as Prozac — is the most commonly reported antidepressant to cause hair loss, according to the Melbourne researchers.

The team say increased hair loss occurs up to one year after the start of medication and stops when therapy ends.

Tricyclic antidepressants, which include imipramine, amitriptyline and doxepin, may occasionally cause hair loss, found the Australian study, which is due to be published in the journal Dermatologic Clinics.

However, patients with this problem should not panic. ‘This type of hair loss is reversible,’ says Professor Shuster.

The drug lithium, commonly used to treat bipolar disorder, is linked to a 12 per cent risk of hair thinning, according to some studies. This usually occurs four to six months after starting the medication.

However, Professor Shuster cautions that patients should never stop taking the drugs without consulting their GP.

‘The loss of a few hairs is trivial compared with the loss of your mental health,’ he says.

PSORIASIS DRUGS

This skin condition leads to a build-up of painless, silvery scaly patches all over the body — it’s thought to be caused by the body over-producing skin cells.

Some treatments target this by slowing down the production of new skin cells, but this can have the unfortunate side-effect of changing hair colour or even making it curly.

One drug, acitretin, has been shown to darken hair in some patients, while another drug, etretinate, has been found to lighten hair from a black-brown shade to reddish-brown within three months.

Hair texture changes such as curling and kinking have been reported for these oral drugs, according to research at Marmara University School of Medicine, Turkey.

Scientists believe that the drugs interfere with the structure of the hair’s root, which results in kinks or curls.

Hair colour is determined by the amount of melanin in the hair root, and this process is controlled by a group of specialist cells called hair melanocytes.

One theory is that the drugs affect these cells — making them more or less effective, and resulting in differing amounts of dark pigment entering  the hair.

In all the cases reported, colour and straightness returned after treatment ended.

CONTRACEPTIVE PILL

Hair loss has been reported among women who stop taking the Pill after long-term use.

One theory is that this is because some oral contraceptives, particularly progesterone-based pills, contain compounds called anti-androgens — these lower levels of testosterone and thus lower the risk of hair loss in women who may be susceptible. But when these women stop taking the Pill, the protection ends.

‘Some progesterone-based pills, including those containing levonorgestrel, norgestrel and norethisterone, as well as tibolone, may induce or worsen hair loss,’ say the Melbourne researchers.

‘Fortunately, the hair changes that occur with the pill are mild and infrequent, even with the progesterone-based pills,’ says Professor Shuster.

‘But like all medications, you have to balance this against the wanted effect.’

BETA BLOCKERS

Widely used to treat high blood pressure, these drugs have also been linked to hair thinning.

The Melbourne researchers say two particular beta blockers, metoprolol and propranolol, have been shown to lead to reversible hair loss.

The drugs seem to cause the hair to shed prematurely in the resting phase.

Another group of drugs used for blood pressure, angiotensin-converting enzyme inhibitors, may also be associated with hair loss, say the Melbourne team.

ACNE PILLS

Retinoids, which are derived from vitamin A, are widely used in dermatology for a number of conditions, including acne.

They may also cause hair loss in a small number of patients, according to the Melbourne study.

The risk increases with the dose, and other body hair may be affected, too.

The scientists say that vitamin  A actually protects hair follicles from damage, but too much seems to cause the follicle to temporarily shut down.

Retinoids can also change the texture and appearance of hair.

‘They have powerful effects on cells that produce keratin, the material of hair, and so they can cause changes in density, appearance and colour,’ says Professor Shuster.

IBUPROFEN

Ibuprofen has been linked to hair loss in some studies

Small studies have linked the painkiller to hair loss. A recent report from the New Zealand government described hair loss as a possible complication, affecting fewer than one in 100 users.

A small U.S. study based on a sample of 21 people using ibuprofen found that 15 patients reported thinning or loss of hair.

Once the medication is discontinued, hair loss reduces over eight to nine months, say the researchers.

‘Examination confirmed the reported hair changes,’ they said.

‘In all patients with hair changes, ibuprofen was discontinued and other related anti-inflammatory drugs were substituted.’

This is an unusual side-effect.

‘Hair loss is certainly a pain, though thankfully with ibuprofen it is mild and rare,’ says Professor Shuster.

BLOOD THINNERS

Patients at risk of blood clots are often prescribed a type of blood-thinning medication called low molecular weight heparin.

This may trigger hair loss by damaging the hair follicles, according to a University of California study.

The blood thinner warfarin may also trigger hair loss, but this is much less common, say the California team.

‘It has been reported that blood thinners can thin the hair as well as the blood, but patients must remember that blood thinning may be needed to keep you alive,’ says Professor Shuster.

SOURCE : dailymail.co.uk