ผ่าตัดข้อเข่าเทียมแผลเล็ก

ก่อนอื่นต้องขอสวัสดีปีใหม่แฟนคอลัมน์ทุกท่าน และต้องขอบคุณจากใจจริงที่ติดตาม ส่งคำถามเกี่ยวกับปัญหาทางด้านสุขภาพต่าง ๆ กันเข้ามา และก็เชื่อเหลือเกินว่า เรื่องราวที่คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้นำเสนอไปนั้น จะเป็นประโยชน์อย่างมากสำหรับทุกท่าน ในการดูแลตนเองต่อไปในปีขาลนี้

ฉบับนี้ก็ยังมีเรื่องราวที่น่าสนใจมากสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งอย่าง  ที่ได้ประชาสัมพันธ์ข่าว กิจกรรมวัน “1,000 เข่า” ที่จะมีขึ้นในวันที่  17 มกราคมนี้ไปแล้ว ก็มีแฟนคอลัมน์ถามไถ่กันเข้ามามากถึงการดูแลรักษาอาการปวดเข่าต่าง ๆ ดังนั้น มาทำความรู้จักกับอีกหนึ่งวิธีการรักษาอาการปวดเข่าด้วย เทคนิคการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมที่มีแผลผ่าตัดขนาดเล็ก กันดีกว่า

เพราะวันเวลา…ไม่ได้พรากเพียง กำลังกายและความกระปรี้กระเปร่าของ กล้ามเนื้อไปเท่านั้น แต่ยังพรากเอาข้อต่อที่นับวันก็มีแต่เสื่อมทรุดโทรมลงไปด้วย โดยเฉพาะข้อเข่าที่รับน้ำหนักตัว และรับใช้เรามาหลายสิบปี จนวันหนึ่งเกิดความทรมานขึ้น อันเป็นความเจ็บปวดที่ข้อเข่า บ้างก็มีข้อโก่งผิดรูป บ้างก็มีความทรมานเกิดขึ้นทั้งทางร่างกายและจิตใจ

ความเจ็บปวดที่ต้องทนนี้เอง ยังทำให้ไม่สามารถทำกิจกรรมที่ชอบหรือเคลื่อนไหวได้สะดวกเหมือนเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้สูงอายุ ที่มีความวิตกกังวลใจเป็นอย่างมากเช่นเดียวกับญาติหรือผู้ที่คอยดูแล เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นอาจทำให้บางรายถวิลหาการรักษาด้วยวิธีการต่าง ๆ ด้วยหวังว่าจะคลายความทุกข์ทรมาน ทั้งนี้ การผ่าตัดข้อเข่าเทียมเป็นการรักษาอีกวิธีหนึ่งในปัจจุบันที่มีประสิทธิภาพโดยเฉพาะในจุดที่เกิดความเสื่อมรุนแรงขั้นสุดท้ายเกินเยียวยาด้วยการรักษาวิธีอื่น ๆ

แต่เมื่อพูดถึงการผ่าตัดมักทำให้ผู้ที่ได้ยิน ครั้งแรกเกิดความกลัวได้ เช่น กลัวว่าเจ็บขณะผ่าตัด กลัวว่าฟื้นตัวช้าหรือกลัวแผลเป็นขนาดใหญ่ จึงเป็นที่มาของนวัตกรรมการผ่าตัดแผลเล็กหรือบาดเจ็บน้อย ที่ช่วยทำให้ลดความเจ็บปวดจากการผ่าตัดน้อยลง ลดความชอกช้ำของกล้ามเนื้ออันเกิดจากการ ผ่าตัดลง และสามารถฟื้นตัวกลับมายืน เดินได้อย่างรวดเร็ว ที่สำคัญแผล เป็นขนาดเล็กก็ไม่ค่อยเป็นที่สังเกตได้ชัด อีกประการคือ ได้ประสิทธิภาพ ของข้อเข่าเทียมกลับมาและมีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้นน้อยที่สุด

คำถามก็คือ อะไรคือเทคนิคการผ่าตัดข้อเข่าเทียมที่ทำให้ เกิดแผลขนาดเล็ก

คำตอบก็คือ ปัจจุบันการผ่าตัดข้อเข่าเทียมเป็นที่ยอมรับว่าได้ผลดีในการลดความเจ็บปวดและเพิ่มคุณภาพชีวิตหลังเข้ารับการผ่าตัดได้ดี จึงเป็นการผ่าตัดที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก นวัตกรรมเทคนิคการผ่าตัดแผลเล็กได้ช่วยเสริมให้การผ่าตัดข้อเทียมมีการฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว โดยมีขนาดแผลผ่าตัดในเทคนิคการผ่าตัดแผลเล็กสามารถลดความยาวบาดแผลที่ผิวหนังเหลือเพียงประมาณ 10-12 เซนติเมตร จากเดิม 15-20 เซนติเมตร ภายในหนึ่งถึงสองวันหลังผ่าตัดผู้ได้รับการผ่าตัดสามารถยืนและเดินได้ โดยใช้เครื่องช่วยพยุงช่วยเหลือตัวเองได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากกล้ามเนื้อหรือเนื้อเยื่อบริเวณผ่าตัดบาดเจ็บหรือชอกช้ำน้อย ทำให้กล้ามเนื้อกลับมาทำหน้าที่ได้อย่างรวดเร็ว สามารถยกขาได้เองและก้าวเดินได้อย่างมั่นคงโดยที่มีความเจ็บปวดบริเวณแผล ผ่าตัดเพียงน้อยนิด นอกจากนี้ยังใช้เวลาในการ พักฟื้นที่โรงพยาบาลน้อยลง ลดภาวะแทรกซ้อนขณะที่นอนในโรงพยาบาล รวมทั้งลดค่าใช้จ่าย ได้มาก สามารถกลับไปอยู่กับครอบครัวได้เร็วขึ้นในขณะที่ช่วยตัวเองได้แล้วขณะอยู่ที่บ้าน

ข้อจำกัดหนึ่งของการผ่าตัดเทคนิคแผลเล็กก็คือ การมองเห็นขณะผ่าตัดจะแคบ   ลงทำให้มีโอกาสมีความคลาดเคลื่อนในการวางตำแหน่งข้อเทียมอันใหม่ ซึ่งจะนำมาในอาการเจ็บปวดหลังผ่าตัด เหยียดงอข้อได้ไม่เต็มที่ และการที่ต้องผ่าตัดแก้ไข ซึ่งยากลำบากและเสียค่าใช้จ่ายสูงกว่าเดิมมาก

จึงเป็นที่มาของ คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัด CAS (Computer-assisted surgery) เป็นอีกวิทยาการหนึ่งที่ช่วยให้การตัดข้อเทียมมีความแม่นยำมากขึ้น โดยใช้ระบบคอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือช่วยบอกตำแหน่งการจัดกระดูกและข้อขณะผ่าตัดได้แม่นยำสูงกว่าใช้วิธีเดิม   ในการวัด เห็นค่าแตกต่างในระดับน้อยกว่า 1 มิลลิเมตร 1 องศาการเปลี่ยนแปลง เพื่อช่วยเสริมกับเทคนิคการผ่าตัดแผลเล็กบาดเจ็บน้อยให้แม่นยำขึ้น เพื่อให้ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดได้ใช้งานข้อเทียมที่เต็มประสิทธิภาพและเพิ่มอายุการใช้งานข้อเทียมให้ยาวนาน

นอกจากนี้ความเจ็บปวดจากการผ่าตัด เป็นอีกข้อหนึ่งของการกลัวการผ่าตัด คือการกลัวเจ็บที่ต้องมีการผ่าตัดที่เนื้อเยื่อและกระดูก ในปัจจุบันที่วิทยาการระงับความเจ็บปวดขณะผ่าตัดด้วยวิธีให้ยาชาเฉพาะจุด ขณะทำการผ่าตัดจะไม่มีความเจ็บปวดในขณะที่ไม่รบกวนการทำงานตามส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย หลังผ่าตัดเสร็จยังสามารถใช้ยาชาระงับความรู้สึกเจ็บปวดได้ต่อเนื่องอีกจนกว่าจะหายระยะอักเสบหลังผ่าตัดหรือเริ่มเดินได้ ลดอาการแทรกซ้อนคลื่นไส้อาเจียนจากวิธีเก่าจากการวางยาสลบแบบเดิม

ที่กล่าวมาเป็นส่วนหนึ่งของวิทยาการผ่าตัดข้อเทียมที่วิวัฒนา การอย่างต่อเนื่องเพื่อตอบสนองความต้องการผู้ป่วยและให้ได้รับการผ่าตัดที่มีประสิทธิภาพสูงสุด คุ้มค่าการที่ต้องลงทุนเจ็บตัวเสียค่า ใช้จ่ายและเวลาเข้ารับการผ่าตัด ได้ใช้งานข้อเข่าที่ปราศจากความเจ็บปวดและได้ทำกิจกรรมใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่ โดยมีทีมงานแพทย์พยาบาลที่เชี่ยวชาญดูแลและให้คำปรึกษาอย่างเต็มใจอย่างต่อเนื่อง.

นพ.ธนพจน์ จันทร์นุ่ม
ภาควิชาออร์โปิดิกส์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
มหาวิทยาลัยมหิดล

 

 

ที่มา: เดลินิวส์     2 มกราคม 2553

Advertisements